دوره 34، شماره 6 - ( شهریور 1405 )
جلد 34 شماره 6 صفحات 10289-10286 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ghadiri-Anari A. Obesity: Necessity of Re-Evaluating Therapeutic Approaches and Health Policies. JSSU 2026; 34 (6) :10286-10289
URL: http://jssu.ssu.ac.ir/article-1-6737-fa.html
URL: http://jssu.ssu.ac.ir/article-1-6737-fa.html
قدیری اکرم. چاقی: ضرورت بازنگری در رویکردهای درمانی و سیاستهای سلامت. مجله علمي پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي شهید صدوقی يزد. 1405; 34 (6) :10286-10289
چکیده: (27 مشاهده)
سخن سردبیر
سخن من در رابطه با چاقی و درمانهای جدید میباشد که نگاهی علمی و امیدوارکننده به پیشرفتهای اخیر در این حوزه دارد.
شاید زمانی تصور میشد که چاقی صرفاً یک مسئله درحیطه زیبایی یا پیامد ساده پرخوری و کاهش فعالیت فیزیکی باشد، اما امروزه علم پزشکی ثابت کرده که چاقی یک بیماری مزمن، پیچیده و عودکننده است که ریشه در ژنتیک، محیط زندگی، عوامل روانی و اجتماعی دارد (۱).
شواهد علمی نشان میدهد که این بیماری در سال ۲۰۲۴ بهتنهایی با 7/3 میلیون مرگ در سراسر جهان مرتبط بوده است (۲). عوارض چاقی تنها به دیابت نوع دو و بیماریهای قلبی و عروقی محدود نمیشود، بلکه طیف گستردهای از بیماریها از جمله سرطانهای مختلف، کبد چرب، آپنه خواب و حتی اختلالات بینایی را دربر میگیرد (۳). علاوه بر بار سلامت عمومی، از منظر اقتصادی نیز پیشبینی میشود هزینههای جهانی ناشی از مدیریت چاقی تا سال ۲۰۳۰ به رقم سرسامآور ۳ تریلیون دلار در سال برسد (۲).
هدف از درمان چاقی صرفا کاهش وزن نیست، بلکه بازیابی سلامت متابولیک، کاهش خطر بیماریهای قلبی و عروقی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران است. اگرچه درمانهای نوین و قدرتمندی در دسترس قرار گرفتهاند، اما این مداخلات هرگز جایگزین سبک زندگی سالم نخواهند بود. سازمان جهانی بهداشت تأکید دارد که بدون اصلاح الگوی غذایی و افزایش فعالیت بدنی، درمانهای دارویی یا جراحی پایدار نخواهند بود (۲). در حوزه دارویی، ظهور داروهای تزریقی جدید مانند لیراگلوتاید، سماگلوتاید و به ویژه تیرزپاتاید، استانداردهای درمان را دگرگون کرده است. برای مثال، در مطالعهای که بر روی دوزهای ۱۰ و ۱۵ میلیگرم تیرزپاتاید انجام شد، یک سوم شرکتکنندگان پس از ۷۲ هفته، کاهش وزن بیش از ۲۵ درصد را تجربه کردند (۴). این داروها با کاهش اشتها و ایجاد سیری، نقش مهمی در مدیریت وزن ایفا میکنند. سازمان جهانی بهداشت استفاده از این داروها را برای درمان بلندمدت چاقی تأیید کرده است. با اینحال عوارضی مانند تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، پانکراتیت و سنگهای صفراوی وکلهسیستیت و مهمتر از همه، عود سریع وزن پس از قطع دارو، چالشهای جدی پیش رو میباشند (۴).
در مواردیکه مداخلات رفتاری و دارویی نتیجهبخش نباشند، جراحی متابولیک برای افراد با شاخص توده بدنی بسیار بالا (نمایه توده بدنی بیشتریا مساوی 35 کیلوگرم بر مترمربع) مؤثرترین و پایدارترین رویکرد است (5). جراحی متابولیک که اغلب بهعنوان جراحی چاقی یا Bariatric surgery شناخته میشود، بهعنوان یک رویکرد درمانی مؤثر برای بیماریهای متابولیک بهویژه دیابت نوع دو مطرح است. مطالعات نشان دادهاند که این جراحیها از طریق مکانیسمهای متعددی از جمله افزایش حساسیت به انسولین، بهبود عملکرد سلولهای بتای لوزالمعده و افزایش هورمونهای اینکرتین به کنترل قند خون کمک میکنند. مطالعات پیگیری ده ساله در افراد چاق و مبتلا به دیابت نشان دادهاند ۲۵ درصد از بیماران تحت جراحی متابولیک، پس از ده سال، بدون نیاز به درمان دارویی، قند خون در محدوده طبیعی داشتهاند (۶).
نتیجهگیری
با توجه به شیوع روزافزون چاقی و هزینههای گزاف ناشی از عوارض آن، ضروری است که سیستمهای سلامت، چاقی را بهعنوان یک بیماری مزمن و عودکننده بپذیرند. پیشنهاد میشود که مداخلات درمانی شامل داروهای نوین و جراحیهای متابولیک، تحت پوشش سازمانهای حمایتی و بیمه قرار گیرند تا دسترسی عادلانه به درمانهای اثربخش برای تمامی اقشار جامعه میسر گردد.
سخن من در رابطه با چاقی و درمانهای جدید میباشد که نگاهی علمی و امیدوارکننده به پیشرفتهای اخیر در این حوزه دارد.
شاید زمانی تصور میشد که چاقی صرفاً یک مسئله درحیطه زیبایی یا پیامد ساده پرخوری و کاهش فعالیت فیزیکی باشد، اما امروزه علم پزشکی ثابت کرده که چاقی یک بیماری مزمن، پیچیده و عودکننده است که ریشه در ژنتیک، محیط زندگی، عوامل روانی و اجتماعی دارد (۱).
شواهد علمی نشان میدهد که این بیماری در سال ۲۰۲۴ بهتنهایی با 7/3 میلیون مرگ در سراسر جهان مرتبط بوده است (۲). عوارض چاقی تنها به دیابت نوع دو و بیماریهای قلبی و عروقی محدود نمیشود، بلکه طیف گستردهای از بیماریها از جمله سرطانهای مختلف، کبد چرب، آپنه خواب و حتی اختلالات بینایی را دربر میگیرد (۳). علاوه بر بار سلامت عمومی، از منظر اقتصادی نیز پیشبینی میشود هزینههای جهانی ناشی از مدیریت چاقی تا سال ۲۰۳۰ به رقم سرسامآور ۳ تریلیون دلار در سال برسد (۲).
هدف از درمان چاقی صرفا کاهش وزن نیست، بلکه بازیابی سلامت متابولیک، کاهش خطر بیماریهای قلبی و عروقی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران است. اگرچه درمانهای نوین و قدرتمندی در دسترس قرار گرفتهاند، اما این مداخلات هرگز جایگزین سبک زندگی سالم نخواهند بود. سازمان جهانی بهداشت تأکید دارد که بدون اصلاح الگوی غذایی و افزایش فعالیت بدنی، درمانهای دارویی یا جراحی پایدار نخواهند بود (۲). در حوزه دارویی، ظهور داروهای تزریقی جدید مانند لیراگلوتاید، سماگلوتاید و به ویژه تیرزپاتاید، استانداردهای درمان را دگرگون کرده است. برای مثال، در مطالعهای که بر روی دوزهای ۱۰ و ۱۵ میلیگرم تیرزپاتاید انجام شد، یک سوم شرکتکنندگان پس از ۷۲ هفته، کاهش وزن بیش از ۲۵ درصد را تجربه کردند (۴). این داروها با کاهش اشتها و ایجاد سیری، نقش مهمی در مدیریت وزن ایفا میکنند. سازمان جهانی بهداشت استفاده از این داروها را برای درمان بلندمدت چاقی تأیید کرده است. با اینحال عوارضی مانند تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، پانکراتیت و سنگهای صفراوی وکلهسیستیت و مهمتر از همه، عود سریع وزن پس از قطع دارو، چالشهای جدی پیش رو میباشند (۴).
در مواردیکه مداخلات رفتاری و دارویی نتیجهبخش نباشند، جراحی متابولیک برای افراد با شاخص توده بدنی بسیار بالا (نمایه توده بدنی بیشتریا مساوی 35 کیلوگرم بر مترمربع) مؤثرترین و پایدارترین رویکرد است (5). جراحی متابولیک که اغلب بهعنوان جراحی چاقی یا Bariatric surgery شناخته میشود، بهعنوان یک رویکرد درمانی مؤثر برای بیماریهای متابولیک بهویژه دیابت نوع دو مطرح است. مطالعات نشان دادهاند که این جراحیها از طریق مکانیسمهای متعددی از جمله افزایش حساسیت به انسولین، بهبود عملکرد سلولهای بتای لوزالمعده و افزایش هورمونهای اینکرتین به کنترل قند خون کمک میکنند. مطالعات پیگیری ده ساله در افراد چاق و مبتلا به دیابت نشان دادهاند ۲۵ درصد از بیماران تحت جراحی متابولیک، پس از ده سال، بدون نیاز به درمان دارویی، قند خون در محدوده طبیعی داشتهاند (۶).
نتیجهگیری
با توجه به شیوع روزافزون چاقی و هزینههای گزاف ناشی از عوارض آن، ضروری است که سیستمهای سلامت، چاقی را بهعنوان یک بیماری مزمن و عودکننده بپذیرند. پیشنهاد میشود که مداخلات درمانی شامل داروهای نوین و جراحیهای متابولیک، تحت پوشش سازمانهای حمایتی و بیمه قرار گیرند تا دسترسی عادلانه به درمانهای اثربخش برای تمامی اقشار جامعه میسر گردد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
