مقدمه: بیماریهای قلبی-عروقی نخستین علت مرگومیر در جهان محسوب میشوند و آترواسکلروزیس فرآیند پاتولوژیک زیربنایی اکثر این بیماریها است. امروزه آترواسکلروزیس نه صرفاً یک اختلال انباشت لیپیدی، بلکه یک فرآیند پیچیده التهابی-ایمنی شناخته میشود که عوامل مولکولی و سلولی متعددی در آن دخیل هستند. هدف این مطالعه، بررسی جامع تأثیرات فعالیت بدنی و تمرینات ورزشی بر آترواسکلروزیس از جنبههای مکانیسمهای مولکولی، عوامل التهابی و رویکردهای درمانی نوظهور، با تمرکز بر توانبخشی قلبی مبتنی بر ورزش، بود.
روش بررسی: این مطالعه بهصورت مرور روایتی انجام شد. جستجوی منابع در پایگاههای اطلاعاتی معتبر شامل PubMed، Web of Science، Scopus، Google Scholar، MagIran، SID و Noormags با استفاده از کلیدواژههای مرتبط صورت گرفت. معیار ورود، مقالات منتشرشده به زبان انگلیسی در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ و مقالات فارسی در بازه ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ با موضوع تأثیر فعالیت بدنی بر آترواسکلروزیس بود. پس از غربالگری و ارزیابی کیفیت بر اساس چارچوب PRISMA، در نهایت ۱۵ مقاله کلیدی برای تحلیل نهایی انتخاب گردید.
نتایج: یافتهها نشان داد که توانبخشی قلبی مبتنی بر ورزش به کاهش ۲۶ درصدی مورتالیتی قلبی-عروقی و ۱۸ درصدی بستری مجدد بیمارستانی منجر میشود. ورزش از طریق کاهش مارکرهای التهابی سیستمیک، با کاهش ۲۰ تا ۴۰ درصدی CRP، بهبود عملکرد اندوتلیال، افزایش تولید مایوکاینهای ضدالتهابی، و پایدارسازی پلاکهای آترواسکلروتیک، اثرات محافظتکننده خود را اعمال میکند.
نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد که توانبخشی قلبی باید بخشی استاندارد از درمان بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر تلقی شود. پژوهشهای آینده باید بر تعیین دوز بهینه تمرین، شناسایی عوامل فردی مؤثر بر پاسخ به ورزش، و توسعه برنامههای توانبخشی مبتنی بر فناوریهای دیجیتال متمرکز شوند.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
فیزیولوژی ورزش دریافت: 1405/2/12 | پذیرش: 1405/4/9 | انتشار: 1405/7/15