The Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences

fa نقش آنتی‌اکسیدان‌ها در تنظیم استرس اکسیداتیو ناشی از ورزش: مرور مکانیسم‌های مولکولی و تاثیرات عملکردی Role of Antioxidants in Regulating Exercise-Induced Oxidative Stress: A Review of Molecular Mechanisms and Functional Impacts زیست شناسی Biology مروری Review article <div style="text-align: justify;">مقدمه: ورزش با القای استرس اکسیداتیو از طریق تولید گونه‌های فعال اکسیژن (ROS)، سازوکارهای پیچیده‌ای را در بدن به‌وجود می‌آورد که نقش دوگانه‌ای در سازگاری ورزشی و آسیب سلولی ایفا می‌کنند. این مطالعه نقش دوگانه ROS (هم سیگنالینگ مفید، هم آسیب‌زا) و تناقضات تأثیر آنتی‌اکسیدان‌ها بر عملکرد ورزشی را بررسی می‌کند. هدف، تحلیل مکانیسم‌های تعامل آنتی‌اکسیدان‌ها با ROS و ارائه راهکارهای شخصی‌سازی شده برای مصرف بهینه آن‌ها بر اساس ویژگی‌های فردی و نوع تمرین است. روش بررسی: این مرور سیستماتیک با جستجو در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science و ) PsycINFO ۲۰۲۲–۲۰۲۵) انجام شد. مطالعات مروری، تجربی و مشاهده‌ای مرتبط با آنتی‌اکسیدان‌ها، استرس اکسیداتیو و ورزش انتخاب شدند. مطالعات بدون متن کامل، غیرمرتبط با مکانیسم‌های زیستی/عملکردی، یا شامل افراد بیمار حذف شدند. نتایج: این مرور سیستماتیک با بررسی 15 مطالعه از میان 142 مقاله اولیه نشان داد ورزش متوسط با فعال‌سازی مسیر Nrf2 دفاع آنتی‌اکسیدانی را تقویت می‌کند، درحالی‌که سطح متعادل ROS/RNS برای سازگاری عضلانی مفید است. مکمل‌های آنتی‌اکسیدانی اگرچه بهبود ریکاوری را تسهیل می‌کنند، مصرف بیش‌ازحد آن‌ها می‌تواند سازگاری تمرینی را مختل نماید. نتیجه‌گیری: حفظ تعادل میان تولید ROS و دریافت آنتی‌اکسیدان برای سلامت و عملکرد ورزشی ضروری است. ورزش با شدت متوسط دفاع آنتی‌اکسیدانی را تقویت کرده و تمرینات شدید می‌توانند این تعادل را برهم زنند. مصرف هدفمند مکمل‌ها و رژیم غذایی غنی از پلی‌فنول‌ها به بهبود ریکاوری و کاهش التهاب کمک می‌کند، اما مصرف بیش‌ازحد ممکن است سازگاری‌های تمرینی را مختل کند. پژوهش‌های آینده باید بر تعیین دوز و زمان‌بندی بهینه و بررسی اثرات بلندمدت تمرکز کنند.  </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Exercise prompts oxidative stress through the production of reactive oxygen species (ROS), triggering complex physiological mechanisms that play a dual role in both athletic adaptation and cellular damage. This study examined the paradoxical nature of ROS (beneficial signaling vs. harmful effects) and controversies surrounding antioxidant supplementation's impact on athletic performance. Our goals were to analyze the mechanism of antioxidant-ROS interactions and mechanisms and develop personalized antioxidant strategies based on individual characteristics and training regimens. Methods: This systematic review searched PubMed, Scopus, Web of Science, and PsycINFO (2022-2025). We included review articles, experimental studies, and observational studies related to antioxidants, oxidative stress, and physical activity. Exclusions comprised studies without full-text access, irrelevant to biological mechanisms/functional outcomes, or that involved participants with underlying medical conditions. Results: Analysis of 15 qualifying studies (out of 142 initially identified) revealed that moderate-intensity exercise enhanced antioxidant defenses via Nrf2 pathway activation, while balanced ROS/RNS levels facilitated muscular adaptation. Although antioxidant supplements (like vitamins C/E, polyphenols, coenzyme Q10) supported recovery, excessive intake could impair training adaptation. Conclusion: Maintaining ROS-antioxidant equilibrium is crucial for athletic performance and well-being. Moderate exercise optimizes antioxidant defenses, whereas intense training may disrupt this balance. Targeted supplementation and polyphenol-rich diets can enhance recovery, but excessive intake might hinder training adaptations. Future research needs to determine optimal dosing protocols and investigate long-term effects.  </div> استرس اکسیداتیو, آنتی‌اکسیدان‌ها, عملکرد ورزشی, سیگنالینگ, ریکاوری Oxidative stress, Antioxidants, Athletic performance, Cell signaling, Recovery. 9369 9385 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5520-1&slc_lang=fa&sid=1 Asadollah Asadi اسداله اسدی asady@uma.ac.ir 0000-0003-3314-2948 No Department of Biology, Faculty of Basic Sciences, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Narges Yazdan Nasab نرگس یزدان نسب nargesyazdannasab@uma.ac.ir 0009-0000-6886-6570 No Department of Biology, Faculty of Basic Sciences, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. zahra Hormati Oughoulbaig زهرا حرمتی اوغول بیگ Prstarzhra@gmail.com 0000-0002-1685-6810 No Department of Sports Physiology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran. گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Seyedeh Zeinab Parandak سیده زینب پرندک zeynabparandak@gmail.com 0009-0004-3681-3879 No Department of Sports Physiology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran. گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Amir Hossein Hormati Oughoulbaig امیرحسین حرمتی اوغول بیگ Amirhosseinhormati@uma.ac.ir 0009-0001-1281-0612 Yes Department of Sports Physiology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran. گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.