The Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences

fa عوامل مرتبط با کاهش تراکم استخوان در بیماران بتا تالاسمی ماژور: رجیستری تالاسمی استان مازندران Factors Related to Reduced Bone Density in β-Thalassemia Major Patients: Mazandaran Thalassemia Registry خون و سرطان Oncology پژوهشي Original article <div style="text-align: justify;">مقدمه: استئوپنی و استئوپروز یکی از عوارض اصلی بتا تالاسمی ماژور هستند. هدف از مطالعه حاضر، تعیین فراوانی عوامل مرتبط با کاهش تراکم استخوان بیماران تالاسمی ماژور است. روش بررسی: در این مطالعه گذشته‌نگر، تراکم استخوانی مهره‌های کمری و سر استخوان ران در بیماران تالاسمی با روش جذب اشعه ایکس با انرژی دوگانه، ارزیابی و ارتباط نوع شلاتورهای آهن، دیابت، فریتین بالای ۳۰۰۰ ng/mL، هموگلوبین زیر ۸ گرم/دسی‌لیتر، مصرف هیدروکسی اوره، سیروز کبدی، رسوب آهن و قلبی کبدی متوسط تا شدید با میزان تراکم استخوان مشخص شدند. اطلاعات از رجیستری تالاسمی درسال ۱۳۹۸ گرداوری شد و تجزیه و تحلیل آماری توسط نرم‌افزار STATA-13 انجام شد. نتایج: از ۱۹۵۹ نفر ثبت شده در سامانه، ۱۳۹ نفر (7/09درصد) یافته تراکم استخوان داشتند (۵۳ مرد و ۸۶ زن). شیوع تراکم استخوانی غیرطبیعی در کمر و سر فمور به ترتیب (52/48 تا 47/66) 57/5 و (40/18 تا ۵7/۵2) ۸۵/۴۸ درصد بود. بعد از تعدیل اثرات مداخله‌گرهای احتمالی، شانس تراکم استخوان غیر‌طبیعی در بیماران مصرف‌کننده هیدروکسی اوره و دفرازیروکس به ترتیب (۰/03 تا 1/73) 0/24 و (۰/03 تا۶۹/۱) ۲۵/۰ بود. بیشترین شانس در بیماران با رسوب آهن قلبی و کبدی متوسط تا شدید به ترتیب (۱۸/۰ تا۲۲/۳۶۰) ۲۱/۸ و (۶۰/۰تا ۸۳/۷۴) ۷۲/۶ بود. نتیجه‌گیری: شیوع استئوپنی و استئوپروز میان بیماران تالاسمی ماژور مورد بررسی بالا است. مصرف هیدروکسی اوره و دفرازیروکس مهم‌ترین عامل محافظت‌کننده و رسوب قلبی و کبدی متوسط تا شدید مهم‌ترین عامل خطر تراکم استخوانی غیرطبیعی می‌باشند.  </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: OsteoPenia and osteoPorosis are known to be one of the main comPlications of β-thalassemia major (β-TM). The aim of this study was to determine the factors associated with decreased bone density of these Patients. Methods: Lumbar and femoral neck bone mineral density (BMD) in β-TM Patients characterized via Dual-energy X-ray absorPtiometry (DXA) to PinPoint the association of iron chelators, diabetes mellitus, serum ferritin above 3000 ng/mL, hemoglobin below 8 gr/dl, using hydroxyurea, liver siderosis and moderate to severe hePatic and cardiac siderosis with BMD. The information was collected from the thalassemia registry in 2019 and statistical analysis was Performed by STATA-13 software. Results: Out of 1959 ParticiPants with β-thalassemia major registered in the registry, 139 ones (7.09%) had bone mineral density (53 males and 86 females). The Prevalence of abnormal bone density in the lumbar and femoral neck was (52.48 to 47.66) 57.5 and (40.18 to 57.52) 48.85 Percent, resPectively. After adjusting for the effects of Possible interventions, the odds ratio of abnormal bone density in the Patients consuming hydroxyurea and deferasirox were 0.24 (0.03 to 1.73) and 0.25 (0.03 to 1.69), resPectively. The highest odds were 8.21 (0.18 to 360.22), and 6.72 (0.60 to 74.83) for moderate to severe cardiac and hePatic dePosition, resPectively. Conclusion: The Prevalence of osteoPenia and osteoPorosis is high among thalassemia major Patients. ConsumPtion of hydroxyurea and deferasirox is the most imPortant Protective factor and moderate to severe cardiac and hePatic siderosis are the most imPortant risk factors for abnormal bone density.  </div> بتا تالاسمی ماژور, تراکم استخوان, استئوپروز, عوامل خطر β-thalassemia Major, Bone mineral density, OsteoPorosis, Risk factors. 6732 6745 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4942-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Karami حسین کرمی karami_oncologist@yahoo.com 0000-0001-9765-776x No Thalassemia Research Center (TRC), Hemoglobinopathy Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. مرکز تحقیقات تالاسمی، پژوهشکده هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Mehrnoush Kosaryan مهرنوش کوثریان gmail-1-research8876@gmail.com 0000-0001-8638-4057 No Thalassemia Research Center (TRC), Hemoglobinopathy Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. مرکز تحقیقات تالاسمی، پژوهشکده هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Mohammad Naderisorki محمد نادری سورکی dr.naderisorki@gmail.com 0000-0001-8638-4057 No Thalassemia Research Center (TRC), Hemoglobinopathy Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. مرکز تحقیقات تالاسمی، پژوهشکده هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Fatemeh esfandiari فاطمه اسفندیاری Fatemehesfandiari7575@gmail.com 0000-0001-6283-9467 No Student Research Committee, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. مرکز تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Mobin Ghazaiean مبین غزائیان dr.mobin.gh@gmail.com 0000-0001-9240-494x No Student Research Committee, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. مرکز تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Aily Aliasgharian آیلی علی‌اصغریان aily.aliasgharian@gmail.com 0000-0002-8521-4985 No Thalassemia Research Center (TRC), Hemoglobinopathy Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. مرکز تحقیقات تالاسمی، پژوهشکده هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Hanie Fallah هانیه فلاح Haniefallah1371@gmail.com 0000-0002-1308-6304 No Thalassemia Research Center (TRC), Hemoglobinopathy Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. مرکز تحقیقات تالاسمی، پژوهشکده هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Salameh Shakeri سلامه شاکری Salameh.Shakeri1373@gmail.com 0000-0003-1362-7948 No Islamic Azad University, Sari Branch, Sari, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ساری، ایران. Hadi Darvishi-Khezri هادی درویشی خضری hadidarvishi87@gmail.com 0000-0002-6774-1140 Yes Thalassemia Research Center (TRC), Hemoglobinopathy Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. مرکز تحقیقات تالاسمی، پژوهشکده هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران.