The Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences
مجله علمي پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي شهید صدوقی يزد
JSSU
Medical Sciences
http://jssu.ssu.ac.ir
20
journal20
2228-5741
2228-5733
fa
jalali
1399
9
1
gregorian
2020
12
1
28
10
online
1
fulltext
fa
بررسی میزان تجویز داروهای گیاهی توسط پزشکان در نسخ دارویی داروخانه دولتی شهر یزد
Evaluation of Herbal Medicine Administration by Physicians in the Prescriptions of Yazd State Pharmacy
فارماسئوتیکس
پژوهشي
Original article
<div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">داروهای گیاهی یکی از پرکاربردترین روشهای طب مکمل </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در سراسر جهان هستند. از اینرو لازم است که مطالعات دقیق در مورد وضعیت داروهای گیاهی در جوامع صورت بگیرد.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> هدف از این مطالعه بررسی میزان نسخ تجویزشده داروهای گیاهی توسط پزشکان و تأثیر متغیرهایی مانند جنس، مدرک تحصیلی، سن، نوع تخصص پزشکان، فصول مختلف سال، منبع تهیه دارو، قیمت دارو</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و میزان پوشش بیمه</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بر آن است</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><br>
<strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> مطالعه فوق</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> از نوع توصیفی </span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">–</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> تحلیلی و مقطعی میباشد. این تحقیق در مقطع زمانی 1 فروردین تا 30 اسفند سال 1395 در داروخانه دولتی شهر انجام شد. </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تعداد 1824 نسخه دارویی با استفاده از فرمول آماری کوکران بهدست آمد و با استفاده از لیستهای تهیه شده، میزان نسخ تجویزشده حاوی داروهای</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گیاهی مورد ارزیابی قرار گرفت. اطلاعات جمعآوریشده در سه دسته کلی شامل مشخصات دموگرافیک پزشکان، شاخصهای نسخ تجویزی و داروی موجود در نسخه</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با استفاده از نرمافزار</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">version 16 </span></span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و با بهرهگیری از آزمون آماری کای دو مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.</span></span><br>
<strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج:</span></span></strong> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از 1824 نسخه بررسی شده تنها 120 نسخه </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">حاوی داروهای گیاهی تجویز شده با میانگین</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">0/22 </span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">±</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> 1/05</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قلم داروی گیاهی در هر نسخه بود. 114 نسخه (95 درصد) و 6 نسخه (5 درصد)، بهترتیب حاوی یک و دو قلم داروگیاهی تجویز</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شده بود</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">. رابطه معنیداری بین میزان تجویز داروهای گیاهی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و مدرک تحصیلی (</span></span><span style="font-family:B Nazanin;">0/041 </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">=</span></span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(P</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، نوع تخصص </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(0/04=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و جنسیت پزشکان</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span><span style="font-family:B Nazanin;">0/009</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">= </span></span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(P</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> وجود داشت اما رابطه معنیداری بین میزان تجویز نسخ حاوی داروهای گیاهی و فصل تجویز</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (0/866=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و سن پزشکان (</span></span><span style="font-family:B Nazanin;">0/089</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">= </span></span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) بهدست نیامد. </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br>
<strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجهگیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> با در نظر گرفتن نتایج این مطالعه، میزان تجویز داروهای گیاهی توسط پزشکان کم میباشد</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span></div>
<div style="text-align: justify;"><strong>Introduction:</strong> Herbal medicines are one of the most widely used complementary therapies in the world. Therefore, it is necessary to perform exact studies on the status of herbal medicines in communities. The aim of this study was surveying the prescription amount of herbal medicines prescribed by physicians and the effect of variables such as gender, degree of education, age, type of specialization of physicians, different seasons, source of drug production, price and the rate of insurance coverage on it.<br>
<strong>Methods:</strong> The current study was a descriptive-analytical and cross-sectional one. This research was conducted in the period of April 1 to March 20, 2016 in a public pharmacy in Yazd. 1824 prescriptions were obtained using Cochran's statistical formula and the amount of prescription containing herbal medicines was evaluated using the prepared lists. The collected data in three general categories, including physicians' demographic characteristics, prescriptions and their containing drugs specification were analyzed using SPSS (version 16) software and using the Chi-square statistical test.<br>
<strong>Results: </strong>Among the 1824 prescription examined, only 120 prescriptions contained herbal medicines with the average number of 1.05 <span dir="RTL">±</span> 0.22 herbal medicine items in each prescription<span dir="RTL">.</span> 114 prescriptions (95%) and 6 prescriptions (5%) included one and two herbal items, respectively. There was a significant relationship between the amount of herbal medicine and the degree (P=0.041), type of specialization (P=0.04) and gender of the doctors (P=0.009), however, there was no significant relationship between the amount of prescription containing herbal medicines, the seasons of prescription (P=0.866) and the age of the physicians (P=0.089).<br>
<strong>Conclusion: </strong>Considering the results of this study, the amount of herbal medicines prescribed by physician in Yazd city is low.</div>
داروی گیاهی, نسخه, پزشکان
Herbal medicine, Prescription, Physicians.
3144
3152
http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4346-1&slc_lang=fa&sid=1
Mohsen
Nabi Meybodi
محسن
نبی میبدی
nabimaibodi@yahoo.com