fa اثرات اسانس ترخون Artemisia dracunculus بر روی پروفایل چربی خون در موش‌های صحرایی هیپرلیپیدمیک غدد و متابولیسم Endocrinology and Metabolism پژوهشي Original article <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> هیپرلیپیدمی و افزایش کلسترول تام سرمی از مهم‌ترین ریسک&shy;فاکتورهای دخیل در شیوع و شدت اختلالات قلبی عروقی مانند بیماری عروق کرونر قلب محسوب می&shy;گردد. مطالعه حاضر برای مشخص کردن اثرات آنتی‌هاپرلیپیدمیک گیاه ترخون انجام شده است. </span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> در این مطالعه تجربی اسانس‌گیری به وسیله دستگاه کلونجر به روش تقطیر با آب، انجام شد. هایپرلیپیدمی با خوراندن رژیم غذایی حاوی کلسترول بالا (2%) به مدت 21 روز در موش&shy;های صحرایی ایجاد گردید. حیوانات به صورت تصادفی به شش گروه (در هر گروه 6 موش) تقسیم شدند. موش‌های انتخاب شده برای مطالعه، روزانه به مدت دو هفته با لواستاتین (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">mg/kg</span></span><span style="font-family:b nazanin;">10) و اسانس گیاه ترخون</span> <span style="font-family:b nazanin;">(</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">mg/kg</span></span><span style="font-family:b nazanin;">60-15) تحت درمان قرار گرفتند.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> اسانس گیاه ترخون تفاوت معنی‌داری در کلسترول سرمی و تری&shy;گلیسرید نشان نداد در حالی که هر دو مورد اشاره شده به‌طور معنی&shy;داری به وسیله لواستاتین (05/0</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P<</span></span><span style="font-family:b nazanin;">) کاهش پیدا کرد. بعد</span> <span style="font-family:b nazanin;">از درمان با اسانس گیاه ترخون افزایش معنی&shy;داری در سطح </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">HDL</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> (05/0</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P<</span></span><span style="font-family:b nazanin;">) ایجاد گردید. در موش</span><span style="font-family:b nazanin;">‌</span><span style="font-family:b nazanin;">های دریافت‌کننده لواستاتین و اسانس ترخون (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">mg/kg</span></span><span style="font-family:b nazanin;">60)</span> <span style="font-family:b nazanin;">کاهش مشخصی در غلظت </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">LDL</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> (05/0</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P<</span></span><span style="font-family:b nazanin;">) مشاهده شد. درمان با اسانس ترخون منجر به کاهش معنی&shy;داری در نسبت </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">TG:HDL</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> ، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">TC:HDL</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">LDL:HDL</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> گردید. </span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <span style="font-family:b nazanin;">مطالعه حاضر نشان داد که اسانس گیاه ترخون نمی&shy;تواند از وقوع دیس&shy;لیپیدمی در موش&shy;هایی که با رژیم غذایی با کلسترول بالا تغذیه می&shy;شوند جلوگیری کند. با این حال نتایج حاضر حاکی از بهبود سطح </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">HDL</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> و شاخص آتروژنیک است.</span> <strong>Introduction:</strong> Hyperlipidemia and elevated serum total cholesterol is one of the greatest risk factors contributing to prevalence and severity of cardiovascular complications like coronary heart diseases, including atherosclerosis and death. To clarify the anti-hyperlipidemic effect of <em>Artemisia dracunculus</em> essential oil (ADEO), the present experimental study was designed.<br> <strong>Methods:</strong> The EOAD was extracted by clevenger apparatus using hydrodistillation. Hyperlipidemia was induced by giving high cholesterol (2%) diet in standard rat chow diet for twenty-one days. <a name="OLE_LINK6"></a><a name="OLE_LINK5">Animals were randomly divided into 6 groups (there were 6 rats in each groups).</a> The groups of rats selected for the study were treated orally with lovastatin (10 mg/kg) and EOAD (15&ndash;60 mg/kg) daily for the two weeks.<br> <strong>Results:</strong> EOAD did not show significant difference in serum cholesterol (TC) and triglycerides (TG), but these values were lowered significantly (P< 0.05<span dir="RTL">(</span> by lovastatin. Also, there was a significant (P< 0.05 <span dir="RTL">(</span>increase in high density lipoprotein (HDL) levels after the treatment with EOAD. Marked decrease (P< 0.05<span dir="RTL">(</span> in low density lipoprotein (LDL) concentrations was observed in rats fed the lovastatin and EOAD (60 mg/kg) than in the control group. There was a significant reduction in TG: HDL, TC: HDL, LDL: HDL ratios and ath+rogenic index in the EOAD treated groups.<br> <strong>Conclusion:</strong> The present work indicated that essential oil of <em>A. dracunculus </em>could not prevent dyslipidemia that occurred in rats following feeding of high cholesterol diet in both dose-and time-dependent manners. However, it was affected HDL level and athrogenic index. Further studies are needed to characterize the effects of <em>A. dracunculus </em>in the prevention and treatment of atherosclerosis. هیپرلیپیدمی, کلسترول, شاخص آتروژنیک, ترخون, لوستاتین. Artemisia dracunculus, Athrogenic index, Cholesterol, Lovastatin, Hyperlipidemia 426 435 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2684-1&slc_lang=fa&sid=1 Ghader Jalilzadeh-Amin قادر جلیل زاده امین g.jalilzadeh@urmia.ac.ir Yes Urmia University دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه Ehsan Anassori احسان عناصری e.ansori@urmia.ac.ir No Urmia University دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه Mohamad-Taghi Namvar محمد تقی نامور mnamvar@urmia.ac.ir No Urmia University دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه