fa بررسی همبستگی نتایج رادیوگرافی پانورامیک و CBCT در تعیین ارتباط کف سینوس ماگزیلاری با ریشه دندان‌های خلفی فک بالا دندانپزشکی Dental پژوهشي Original article مقدمه: آگاهی از رابطه آناتومیکی و پاتولوژیکی بین دندان‌های خلفی با سینوس ماگزیلاری، برای تشخیص و طرح درمان حیاتی است. هدف از این مطالعه، بررسی همبستگی نتایج رادیوگرافی پانورامیک و CBCT درتعیین ارتباط کف سینوس ماگزیلاری با ریشه دندان‌های خلفی فک بالا است. روش بررسی: از آرشیو کلینیک رادیولوژی فک و صورت سجاد و جراحی فک و صورت دکتر نواب اعظم از سال 89 تا 93، تعداد 55 تصویر پانورامیک که دارای اسکن CBCT بودند، به صورت سرشماری انتخاب شدند. در مجموع 440 دندان پرمولر اول، دوم، مولر اول و دوم ماگزیلا(از هر کدام 110 عدد) بررسی شد. تفسیر اسکن‌های CBCT توسط رادیولوژیست فک و صورت و اندازه‌گیری‌های پانورامیک توسط دانشجوی آموزش دیده سال آخر دندانپزشکی انجام و نتایج دو هفته بعد تکرار شده تا intra-observer agreement برای هرکدام جداگانه بررسی شد. داده‌های جمع‌آوری شده به کمک نرم‌افزار SPSSو آزمون‌های آماری t‏-test ،ANUVA ،Chi-Square و Fisher Exautts مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: میزان توافق گرافی پانورامیک با CBCT به وسیله kapp test بررسی شد و 549/0kappa= به دست آمد که دارای توافق نسبتاً خوبی است. این عدد با 00/0p= معنی‌دار است. یعنی گرافی‌های CBCT و پانورامیک در تشخیص وضعیت فرم کف سینوس و ریشه دندان‌های خلفی فک بالا با هم توافق دارند. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش، پیشنهاد می‌گردد برای یافتن ارتباط دقیق بین کف سینوس ماگزیلاری و ریشه دندان‌های خلفی ماگزیلا، به ویژه وقتی در پانورامیک به صورت فرم سه(پروجکشن به داخل سینوس) دیده شود، تصاویر CBCT تهیه گردد تا کمترین صدمه و احتمال ایجاد ارتباطات دهانی-آنترال و انتقال عفونت به وجود آید. Background: Understanding the anatomical and pathological relationship between posterior teeth or edentulous area with maxillary sinus is essential for diagnosis and treatment planning. This study aimed to assess the correlation between maxillary sinus floor topography and related root position of posterior teeth. Method: 55 panoramic images were selected through census. These images were chosen from sajad oral and maxillofacial radiology and Navab Azam oral and maxillofacial surgery clinic in yazd from 2001-2015. Totally, 440 first and second premolars, maxillary, first, and second molars(from each 110) were investigated. The interpretation of CBCT scans were performed by oral radiologist specialist and also panoramic radiography and the results were carried out by a trained senior dental student. The results were repeated two weeks later to investigate intra-observer. The collected data were analyzed using SPSS version 17 and, Anova, Chi square, Fisher, Exautts and t-test. Result: The agreement between the CBCT and panoramic radiographs in determining root form was measured with Kappa test and it was kappa=0.549, which was meaningful with P-value=0.0001. This meaned that CBCT and panoramic radiographs showed an agreement in determining the position of maxillary sinus floor and posterior teeth roots. According to the results of this study, it was recommended to establish the exact correlation between maxillary sinus floor and posterior teeth roots especially in classification 3(projected in panoramic radiographs)CBCT images were prepared for minimal damage and infection transmission. کف سینوس ماگزیلار, دندان‌های خلفی ماگزیلا, پانورامیک, Cone beam CT Maxillary sinus floor, Maxillary posterior teeth, Panoramic, Cone Beam CT, Topography 570 579 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2197-1&slc_lang=fa&sid=1 M DehghaniTafti مهدیه دهقانی تفتی No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences دانشکده دندانپزشکی شهیدصدوقی یزد S Ghanea سحر قانع No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences دانشکده دندانپزشکی شهیدصدوقی یزد AR NavabAzam علیرضا نواب اعظم No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences دانشکده دندانپزشکی شهیدصدوقی یزد F Ezzodini فاطمه عزالدینی No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences دانشکده دندانپزشکی شهیدصدوقی یزد E Motallebi الهام مطلبی elham.motallebi.ddm88@gmail.com Yes Shahid Sadoughi University of Medical Sciences دانشکده دندانپزشکی شهیدصدوقی یزد