fa بررسی اثرات عصاره هیدروالکلی گیاه اسپند بر میزان سطوح پارامترهای سرمی تیروئید و تغییرات هیستوپاتولوژی غده تیروئید در موش صحرایی ماده غدد و متابولیسم Endocrinology and Metabolism پژوهشي Original article مقدمه: اسپند با نام علمی Peganum harmala دارای خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدقارچی، ضدسرطانی، ضدباکتریایی و موارد متعدد دیگری می‌باشد که به علت وجود آلکالوئیدهای بتاکربولین و برخی فلاوونوئیدها می‌باشد که در این مطالعه ما به بررسی اثرات این گیاه بر روی سیستم آندوکرینی(غده تیروئید) به صورت هیستوپاتولوژیکی و سنجش سرمی پرداخته‌ شده است. روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه تجربی است که در مرکز تحقیقات جهاد دانشگاهی استان قم تحت نظر چند تن از اعضا نظام دامپزشکی استان قم انجام گرفت. عصاره اندام هوایی گیاه جمع‌آوری شده در فصل اردیبهشت بر روی 64 سر موش صحرایی بزرگ شامل چهار گروه کنترل و سه گروه تجربی مورد تیمار عصاره با غلظت‌های 100 و 200 و 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم به مدت شصت روز به صورت خوراکی و محلول در آب مورد آزمایش قرار گرفت که پس از خونگیری سطوح سرمی پارامترهای تیروئیدی و بافت تیروئید مورد ارزیابی قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون آماری واریانس یک طرفه تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: عصاره گیاه اسپند در دوز200 و 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم هورمون محرک تیروئید و در دوزهای 400 هورمون تیروکسین و تری یود و تیرونین را به طور معنی‌داری کاهش داد(05/0p<) و در غلظت 100 میلی‌گرم هیچگونه تغییر معنی‌داری مشاهده نشد. همچنین میزان میانگین وزن گروه‌های 100 و 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم به ترتیب کاهش و افزایش معنی‌داری داشته است(05/0p<). نتیجه‌گیری: از گیاه اسپند می‌توان در انجام تحقیقات تکمیلی هیپرتیروئیدیسم و عوارض ناشی از آن استفاده نمود. Introduction: Peganum harmala from the zigophilauses family has compounds such as: alkaloid, saponine steroid and lignin which in used as a traditional medicine with antibacterial, anti-tumor, inhibition of MOA enzyme, and stimulation of the nerves system. Therefore, the aim of the present study was to evaluate the effect of the methanolic extract of Peganum harmala on serum levels of thyroids hormones parameters of adult rats. Methods: In this experimental study, conducted at Academic Center for Education, Culture and Research (ACECR) of Qom in 2012, 60 adult female rats weighed approximately 200±10 grams were divided into 4 groups: the control group, and 3 experimental groups (100,200,400 mg/kg Peganum harmala oral extract daily for 60 days). Finally by collecting the blood samples of the animals, serum level of TSH, T3 and T4 were measured and the collected data were analyzed via SPSS software utilizing ANOVA. Results: The study results revealed that the 200, 400 mg/kg Peganum harmala extract significantly reduced the TSH, T3, T4 levels in rats, whereas experimental group of 100 mg/kg extract Peganum harmala did not demonstrate any significant changes. Conclusion: The study results indicated that the Peganum harmala extract might be used for treatment of hyperthyroidism and its related complications. However further studies are necessitated to explore this concept. گیاه اسپند, غده تیروئید, هورمون‌های تیروئیدی Peganum harmala, Thyroid, Thyroides hormones 1987 1993 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1125-3&slc_lang=fa&sid=1 M Moharrami fard مجید محرمی فرد moharramifard1@gmail.com No Islamic Azad University, Shabestar Branch دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شبستر A Mohammad eini علی محمدعینی ali.meini@gmail.com Yes Islamic Azad University, Science and Research Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات N Vahidi نازیلا وحیدی enriqo_ame@yahoo.com No University of Science and Culture دانشگاه علم و هنر M Ahmadifar مهدی احمدی فر mehdiahmadifar_67@uahoo.com No Islamic Azad University, Garmsar Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار N Kalhor ناصر کلهر naser_kalhor@gmail.com No ACECR, Qom branch جهاددانشگاهی قم MM Gholambabaeian محمد مهدی غلام بابائیان mehdigholambabaeian@gmail.com No ACECR, Qom branch جهاددانشگاهی قم