fa ارزیابی اثر حفاظتی روغن سیاه‌دانه (Nigella Sativa Oil) بر بافت بیضه و پارامترهای اسپرم در موش‌های بالغ نژاد NMR تیمارشده با پارانونایل‌فنل زیست شناسی Biology پژوهشي Original article مقدمه: پارانونایل‌فنل یک آلاینده زیست ‌‌محیطی مهم است که از طریق اختلال در سیستم اندوکرینی و القای استرس اکسیداتیو، بر روی سیستم تولیدمثلی نر تأثیر می‌گذارد. هدف از این مطالعه بررسی اثر حفاظتی روغن سیاه‌دانه بر بافت بیضه و پارامترهای اسپرم (تعداد، تحرک، قابلیت حیات و مورفولوژی)، ناهنجاری‌های DNA و کروماتین اسپرم در برابر سمیت القا شده با پارانونایل‌فنل در موش‌های بالغ نژاد NMRI است. روش‌ بررسی: 24 سر موش‌های نر بالغ نژاد NMRI به 4 گروه کنترل، روغن سیاه‌دانه (ml/kg/day5)، پارانونایل‌فنل (mg/kg/day250) و پارانونایل‌فنل‌+‌روغن سیاه‌دانه تقسیم و پس از 34 روز تیمار دهانی، بیضه چپ خارج و برای مشاهدات هیستوپاتولوژیکی استفاده شد. ناحیه دمی اپی‌دیدیم چپ در محیط‌‌کشت Ham’s F10 قطعه ‌‌‌قطعه شد و اسپرم‌های آزاد شده جهت بررسی تحرک، قابلیت‌ حیات، تعداد و مورفولوژی مورد استفاده قرار گرفت. کیفیت کروماتین توسط رنگ‌آمیزی‌های هسته‌ای اکریدین‌اورانژ و آنیلین‌بلو بررسی شد. غلظت مالون‌دی‌آلدئید (MDA) سرم خون نیز اندازه‌گیری شد. داده‌ها با روش آماری One Way ANOVA و تست توکی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: کاهش معنی‌داری در تحرک، قابلیت‌‌ حیات، تعداد، مورفولوژی طبیعی اسپرم، قطر لوله‌های منی‌ساز و ضخامت اپی‌تلیوم زایشی و افزایش معنی‌داری در قطر لومن و سطوح MDA در گروه پارانونایل‌فنل نسبت به گروه کنترل مشاهده گردید. پارامترهای فوق در گروه پارانونایل‌فنل+روغن سیاه‌دانه در مقایسه با گروه p-NPبه طور معنی‌داری توسط روغن سیاه‌دانه جبران شد. کاربرد روغن سیاه‌دانه به تنهایی موجب افزایش معنی‌داری در تعداد، تحرک و مورفولوژی طبیعی اسپرم و کاهش معنی‌داری در سطوح MDA نسبت گروه کنترل شد. نتیجه‌گیری: روغن سیاه‌دانه به عنوان یک آنتی‌اکسیدانت قوی می‌تواند سمیت القا شده توسط پارانونایل‌فنل را جبران کند. Introduction: Para-nonylphenol (p-NP) is an important environmental pollutant that can affect the male reproductive system through endocrine disruption and inducing of oxidative stressence. Hence, this study aimed to investigate the protective effect of Nigella sativa oil (NSO) on testicular tissue and sperm parameters (count, motility, viability and morphology), sperm DNA and chromatin abnormalities against toxicity induced by p-NP in adult NMRI mice. Methods: Twenty-four adult male NMRI mice (32±3g) were divided into 4 groups (n=6): control, NSO (5ml/kg/day), p-NP (250mg/kg/day) and p-NP+NSO. After 34 days of oral treatment, the left testis was removed and used for histopathological observations. Left caudal epididymis was cut in the Ham’s F10 and released spermatozoa were utilized in order to analyze sperm motility, viability, number and morphology. Sperm chromatin quality was assessed by nuclear staining using acridine orange and aniline blue. The blood serum malondialdehyde (MDA) levels were also measured. The study data were analyzed utilizing one Way ANOVA and Tukey’s test, and P<0.05 was considered as the significant level. Results: A significant decrease was observed in the p-NP group in regard with the motility, viability, number, normal sperm morphology, diameter of seminiferous tubules and germinal epithelium thickness, whereas a significant increase was reported in regard with the diameter of the seminiferous tubules lumen and MDA levels compared to the control group. Above parameters were significantly compensated by Nigella sativa oil in p-NP+NSO group compared to Para-nonylphenol group. The application of Nigella sativa oil alone significantly increased the number, motility, normal morphology of the sperm and significantly decreased the MDA levels compared to the control group. Conclusion: The study results indicated that the Nigella sativa oil, as a potent antioxidant, could compensate for the toxicity induced by p-NP بیضه, پارامترهای اسپرم, پارانونایل‌فنل, روغن سیاه‌دانه, کروماتین Chromatin, Nigella sativa oil, Para-nonylphenol, Sperm parameters, Testis 1927 1944 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1915-1&slc_lang=fa&sid=1 M Shariat zadeh سید محمدعلی شریعت زاده No Arak University دانشگاه اراک L Keikha لیلا کیخا Yes Arak University دانشگاه اراک