fa بررسی تنوع ژنتیکی مارکر rs438601در جمعیت اصفهان: یک مارکر آگاهی‌دهنده در تشخیص‌های مولکولی هموفیلی B ژنتیک Genetics پژوهشي Original article مقدمه: هموفیلی B یک بیماری ژنتیکی خونریزی‌ دهنده‌ مغلوب وابسته ‌به‌ جنس ناشی از جهش در ژن فاکتور IX انعقادی است. جهش‌ها در ژن فاکتور IX باعث ناکارآمدی یا عملکرد نادرست فاکتور IX انعقادی می‌شوند. روش ایده‌آل برای تشخیص مولکولی این بیماری آنالیز مستقیم جهش‌های ژنی است. اما با توجه به تعداد بالای جهش‌های شناسایی شده در ژن مزبور، مشخص نبودن طیف جهش‌های شایع آن، اندازه بزرگ ژن و طبیعت ناهمگن جهش‌ها، آنالیز مستقیم جهش بسیار وقت‌گیر و پرهزینه است. بنابراین بررسی غیرمستقیم جهش‌ها با روش آنالیز پیوستگی با استفاده از مارکرهای چندشکلی در ناحیه ژنی فاکتور IX گزینه مناسبی در تشخیص پیش از تولد و تشخیص ناقلین هموفیلی B می‌باشد. روش بررسی: در این مطالعه مارکر چند‌شکلی تک‌نوکلئوتیدی rs438601 در اینترون 3 ژن فاکتور IX با روشTetra-primer ARMS-PCR با پرایمرهای اختصاصی جدیداً طراحی شده در 142 زن کنترل غیرخویشاوند در جمعیت اصفهان تعیین ژنوتیپ شد. سپس از نرم‌افزارGENEPOP برای تعیین فراوانی آللی و درصد هتروزیگوسیتی و از آزمون χ2 برای بررسی تعادل هاردی-وینبرگ استفاده شد. نتایج: فراوانی آللی برای آلل‌های C و G به ترتیب 83/71% و 17/28% محاسبه شد. هتروزیگوسیتی مشاهده شده 52/53% می‌باشد. بررسی تعادل هاردی-وینبرگ نشان می‌دهد که جمعیت اصفهان برای مارکر rs438601 در تعادل است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان دادند که مارکر rs438601 به علت هتروزیگوسیتی بالا می‌تواند به عنوان مارکر تشخیصی مناسب برای آنالیز پیوستگی و شناسایی ناقلین هموفیلی B در نمونه‌ای از جمعیت ایرانی معرفی شود. Introduction: Hemophilia B is an X-linked recessive genetic disease caused by mutations in the coagulation Factor IX gene. Mutations in the Factor IX gene result in dysfunction or deficiency of coagulation factor of IX. Direct mutation analysis involves the ideal method for molecular diagnosis of the disease. However, due to the high number of identified mutations in the gen, the lack of a common mutation spectrum, the large size of the gene, and the heterogeneous nature of its mutations, direct mutation analysis is regarded expensive and time-consuming. Alternatively, indirect investigation of the mutations by use of linkage analysis applying polymorphic markers present in the factor IX gene region could be considered as an appropriate approach for prenatal diagnosis and carrier detection of haemophilia B. Methods: In the present study the single nucleotide polymorphic marker rs438601 in the intron 3 of factor IX gene was genotyped by Tetra-primer ARMS-PCR method with newly desingd specific primers on 142 unrelated control females in the Isfahan (a city in Iran) population. Then the allele frequency and degree of heterozygosity were estimated utilizing GENEPOP program. Moreover, χ2 test was applied in order to investigate the Hardy-Weinberg equilibrium. Results: Allele frequency was reported as 71.83% and 28.17%, respectively for C and G alleles. Observed heterozygosity was 53.52% and Analysis of deviations from Hardy-Weinberg equilibrium demonstrated that the Isfahanian population were in equilibrium for rs438601 marker. Conclusion: The study findings demonstrated that rs438601 marker due to high heterozygosity could be suggested as an appropriate diagnostic marker in linkage analysis and carrier detection of hemophilia B in regard with a sample of Iranian population. هموفیلی B‏ , ژن فاکتور IX, rs438601, جمعیت اصفهان Factor IX Gene, Hemophilia B, Isfahan Population 1524 1532 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1666-1&slc_lang=fa&sid=1 P Dorri پریسا دری parisan_a@yahoo.com No University of Isfahan دانشگاه اصفهان A Karimi امین کریمی Aminkarimi1365@gmail.com No University of Isfahan دانشگاه اصفهان S Vallian boroujeni صادق ولیان بروجنی Svallian@biol.ui.ac.ir Yes University of Isfahan دانشگاه اصفهان