fa مطالعه اثرات فراکسیون‌های ان‌بوتانول و اتیل استات گیاه سیاه‌دانه (Nigella sativa) بر دانسیته نورون‌های حرکتی شاخ قدامی نخاع بعد از ضایعه کمپرسیون عصب سیاتیک موش صحرایی بیماریهای مغز و اعصاب Neurology پژوهشي Original article مقدمه: کمپرسیون عصب سیاتیک از عواملی است که باعث تخریب جسم سلولی نورون‌های شاخ قدامی نخاع می‌شود. گیاه سیاه‌دانه دارای طیف وسیعی از خواص فارماکولوژیکی است. این مطالعه به منظور تعیین اثر فراکسیون اتیل‌استات و فراکسیون ان‌بوتانول سیاه‌دانه بر دانسیته نورون‌های شاخ قدامی نخاع پس از کمپرسیون عصب سیاتیک موش صحرایی انجام‌ شد. روش بررسی: در این مطالعه 24 موش‌صحرایی نر نژاد ویستار به وزن250 تا300 گرم به طور تصادفی در چهار گروه 6تایی شامل گروه‌های کنترل، کمپرسیون، تیمار A (کمپرسیون+ فراکسیون ان‌بوتانول با دوز mg/kg75)، تیمار B (کمپرسیون+ فراکسیون اتیل‌استات با دوز mg/kg75)، تقسیم شدند. در گروه کنترل، عضله در محل عصب سیاتیک بدون آسیب شکافته شد. در گروه‌های کمپرسیون و تیمار، عصب سیاتیک پای راست تحت کمپرسیون(60 ثانیه) قرار گرفت. در گروه‌های تیمار عصاره در دو نوبت به صورت داخل صفاقی تزریق شد. پس از 28 روز با روش پرفیوژن از قطعات کمری L2-L4 نخاع نمونه‌برداری گردید و پس از پاساژ بافتی و تهیه برش‌های 7 میکرونی سریال، رنگ‌آمیزی با آبی تولوئیدین صورت گرفت. سپس دانسیته نورون‌های حرکتی شاخ قدامی نخاع با روش دایسکتور و متد استریولوژی محاسبه شد. نتایج: دانسیته نورونی تفاوت معنی‌داری را در گروه کنترل و کمپرسیون نشان داد(05/0p<). دانسیته نورونی در گروه‌های تیمار A افزایش معنی‌داری داشت(05/0p<). اما دانسیته نورونی در گروه‌های تیمار B در مقایسه با گروه کمپرسیون افزایش معنی‌داری نداشت(05/0(p>. نتیجه‌گیری: فراکسیون ان‌بوتانل سیاه‌دانه باعث افزایش دانسیته نورونی شده و اثرات نوروپرتکتیوی دارد که احتمالاً ناشی از مواد آنتی‌اکسیدان و ضدالتهاب موجود در این فراکسیون می‌باشد. اما افزایش دانسیته نورونی در فراکسیون اتیل‌استات معنی‌دار نبوده است. Introduction: Sciatic nerve compression is one of the factors that may cause the cell body degeneration of the alpha-motoneurons of spinal cord ventral horn. Nigella sativa belongs to the family of Ranunculaceae which owns numerous pharmacological properties. Therefore, this study was conducted to determine the neuro-protective effects of n-butanol and ethyl acetate fractions of Nigella sativa on motoneurons’ density of Spinal Cord Ventral Horn in Rats undergoing compressived injury of sciatic nerve. Methods: In this study, 24 Wistar male rats with average body weight of 250gr to 300gr were divided into four groups of six: control, compression, A(compression + n-butanol fraction 75mg/kg) and B(compression+ethyl acetate fraction75mg/kg). In compression and treatment groups, sciatic nerve of the right leg underwent compression (30sec). In fact, the extract was injected intraperitoneally twice after the compression. After 28days, lumbar segments of spinal cord L2-L4 were sampled under perfusion method. After going through tissue processes, they were cut in serial sections (7µ), and stained with toluidine blue. Then, the density of alpha-motoneurons of spinal cord ventral horn was measured by using dissector method. Conclusion: The study findings revealed that n-butanol fraction of Nigella sativa caused an increase in neuronal density which posesses neuroprotective effects. This could be due to antioxidant and anti inflammatory effects of this herb. However, increases in neuronal density in ethyl acetate fraction didn’t prove to be significant. دژنراسیون, سیاه‌دانه, موش صحرایی, عصب سیاتیک Degeneration, Nigella sativa, Rat, Sciatic Nerve 1612 1622 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1636-1&slc_lang=fa&sid=1 M Ferdosi makan محبوبه فردوسی مکان m_ferdosimakan@yahoo.com No Islamic Azad University- Mashhad Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد J khayatzadeh جینا خیاط زاده J_Kh329@yahoo.com No Islamic Azad University- Mashhad Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد M Tehranipour مریم طهرانی پور maryam_tehranipour@mshdiau.ac.ir Yes Islamic Azad University- Mashhad Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد M Behnam rasouli مرتضی بهنام رسولی behnam@um.ac.ir No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد