fa بررسی اثر نوروپروتکتیو عصاره الکلی برگ گیاه بومادران Achillea Biebersteinii بر نورون‌های آلفای شاخ قدامی نخاع پس از کمپرسیون عصب سیاتیک در رت فیزیولوژی Physiology پژوهشي Original article مقدمه: اثرات ضایعه در سیستم عصبی محیطی به صورت رتروگراد به جسم سلولی نورون‌های سیستم عصبی مرکزی برگشته و باعث دژنراسیون مرکزی در مغز و نخاع می‌شود. احتمال می‌رود گیاه بوماران به دلیل خواص ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدان و ضدآپوپتوز از پیشرفت ضایعه عصبی جلوگیری کند. هدف از این مطالعه بررسی اثر حفاظتی عصاره الکلی برگ گیاه بومادران بر دژنراسیون موتونورون‌های آلفای شاخ قدامی نخاع پس از کمپرسیون عصب سیاتیک در رت است. روش بررسی: 30 سر نژاد رت ویستار به طور تصادفی به گروه‌های کنترل، کمپرسیون و کمپرسیون +تیمار با دوزهای 50، 75 و 100 میلی‌گرم برکیلوگرم تقسیم شدند و عصب سیاتیک با استفاده از قیچی قفل‌دار به مدت 60 ثانیه در معرض کمپرسیون قرار گرفت. تزریق عصاره به صورت درون صفاقی طی هفته‌های اول و دوم پس از کمپرسیون در دوزهای فوق صورت گرفت. پس از 28 روز از زمان کمپرسیون رت‌ها تحت روش پرفیوژن و نمونه‌برداری از نخاع ناحیه کمری قرار گرفته و پس از مراحل پاساژ بافتی، برش و رنگ آمیزی، دانسیته نورونی با روش دایسکتور و آزمون آماری Anova و T-t test محاسبه شد. نتایج: بر اساس یافته‌ها دانسیته نورونی درگروه کمپرسیون نسبت به شاهد اختلاف معنی‌داری داشته است(00/0p=). دانسیته نورونی گروه‌های تیمار 50 و 75 و 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم الکلی در مقایسه با گروه کمپرسیون افزایش چشمگیری داشت (01/0p<). نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد عصاره الکلی برگ این گونه از گیاه بومادران احتمالاً به دلیل حضور فاکتورهای رشد و ترمیمی دارای اثرات نوروپروتکتیو بر روی آلفا موتونورون‌های نخاع پس از آسیب می‌باشد و دوز mg/kg 75 بیشترین اثرات را داشته است. Introduction: The effects of injuries in peripheral nervous system returns to the cell body of neurons in central nervous system in a retrograde manner which leads to brain and spinal degeneration. It is probable that Achillea biebersteinii might prevent the injury progress. Hence, the present study aimed to investigate the neuroprotective effect of alcholic extract of Achillea biebersteinii leaves on spinal α motoneurons degenarion after sciatic nerve compression in rats. Methods: 30 male wistar rats were divided randomly into groups of control, compression, compression with treatment of 50, 75, 100 mg/kg doses. Sciatic nerve was exposed to compression for 60 s using locker pincers. Extract injection was done intraperitoneally in the first and second weeks after compression. Then 28 days after compression under perfusion method, the lumber spinal cord was sampled. After cutting and coloring, the density of motoneurons was measured using dissector methods. Results: The study results demonstrated a meaningful difference between compression and control groups in regard with neuronal density (P=0.000). Neuronal density showed also a significant meaningful increase (P<0.01) in alcoholic extract treatment groups of 50,75,100 mg/kg compared to the compression group. Conclusion: The study findings revealed that Alcohlic extracts of Achillea biebersteinii leaves, containing growth and regeneration factors, has neuroprotective effect on spinal cord alpha motoneurons after injury. The extract with 75mg/kg dose was reported as the most effective one. عصب سیاتیک, نوروپروتکتیو, دژنراسیون, بومادران Achillea Biebersteinii, Degeneration, Neuroprotective, Sciatic Nerve 1323 1332 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1599-1&slc_lang=fa&sid=1 M Alikhanzade محبوبه علیخانزاده mahbobe.alikhan@yahoo.com No Islamic Azad University Mashhad Branch, Mashhad, Iran دانشگاه آزاد اسلامی مشهد M Tehranipour مریم طهرانی پور maryam_tehranipour@mshdiau.ac.ir Yes Islamic Azad University Mashhad Branch, Mashhad, Iran دانشگاه آزاد اسلامی مشهد J khayyatzade جینا خیاط زاده j.khayatzadeh@mshdiau.ac.ir No Islamic Azad University Mashhad Branch, Mashhad, Iran دانشگاه آزاد اسلامی مشهد