fa ارزیابی فاکتورهای استرس اکسیداتیو ناشی از مسمومیت با کلرپیریفوس ((Chlorpyrifos در پلاسمای موش صحرایی سایر other پژوهشي Original article <div style="text-align: right ">مقدمه: کلرپیریفوس حشره‌کش‌ ارگانوفسفره وسیع‌الطیفی بوده که بیش از 40 سال است در سراسر جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ترکیب با مکانیسم‌های مختلف موجب القاء سمیت می‌شود. در مطالعه حاضر سمیت کلرپیریفوس از طریق بررسی فاکتورهای استرس اکسیداتیو در پلاسمای موش صحرایی مورد بررسی قرار گرفته است. روش بررسی: 24 سر موش صحرایی جنس نر نژاد ویستار به دو گروه 12 تایی تقسیم شدند. گروه کنترل حلال روغن ذرت و گروه دوم، به مدت چهار هفته سم کلرپیریفوس (رقت mg/ml4CPF, ) به میزان mg/kg5/16 روزانه از طریق گاواژ دریافت کردند و در روزهای 1، 7، 14، 21، 28، پس از تجویز سم، نمونه‌گیری و نمونه پلاسمایی جهت ارزیابی فعالیت آنزیم کاتالاز (CAT)، سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، میزان مالون دی آلدئید MDA)) و گلوتاتیونGSH) ) صورت گرفت. نتایج: سمیت کلرپیریفوس در روز 7 با نشانه‌های ظاهری مانند لرزش، سیخ شدن موها، ضعف، اسهال، تنگی نفس مشاهده گردید که با کاهش معنی‌دار در سطح پلاسمایی GSH و فعالیت آنزیم کاتاالاز و همچنین افزایش معنی‌دار در میزان MDA و فعالیت آنزیم SOD همراه بود. نتیجه‌گیری: CPF از طریق کاهش توان آنتی‌اکسیدانی در پلاسمای موش صحرایی موجب القاء استرس اکسیداتیو و بروز عوارض مزمن می‌گردد. لذا، ضمن رعایت ایمنی در مقابل تماس مزمن با CPF، تقویت سیستم آنتی‌اکسیدانی بدن به عنوان روش مناسب جهت پیشگیری از اثرات استرس اکسیداتیو ناشی از مسمومیت مزمن با این دسته از حشره‌کش‌ها پیشنهاد می‌گردد.</div> Introduction: Chlorpyrifos (CPF) is a broad-spectrum organophosphorus insecticide that has been used abundantly over the globe during the past 40 years. Chemical pesticides may induce oxidative stress via generating free radicals and altering antioxidant levels of the free radical scavenging enzyme activity. Therefore, this study aimed to evaluate the toxicity of Chlorpyrifos-induced oxidative stress in the plasma samples of Wistar rat. Methods: Twenty-four male Wistar rats were selected randomly which were assigned to 2 equal groups, e.g. control and test. The control group received corn oil as the solvent, and the experimental group received 16.5mg/kg/day of CPF (4mg/ml) orally via a stomach tube for four weeks. Plasma samples were taken on 1st, 7th, 14th, 21st, and 28th days, at a specific time. Catalase (CAT) , superoxide dismutase (SOD) activities and also levels of malondialdehyde (MDA) and glutathione (GSH) were determined . Results: The oral administration of CPF could induce symptoms such as tremors, hair erection, weakness, diarrhea and asthma on Day 7 and onward. The data analysis of plasma samples showed significant (P<0.001) decrease in the levels of glutathione and CAT enzymatic activity and a significant increase in SOD enzymatic activity and the MDA level. Conclusion: CPF could induce oxidative stress probably via production of free radicals as was evident by reduction of GSH level and CAT activity accompanied by increase in the activity of SOD and enhancement in the level of MDA in plasma samples. This necessitates the application of antioxidants when having exposure with OP pesticides. ارگانوفسفره, کلرپیریفوس, استرس اکسیداتیو Chlorpyrifos, Organophosphate, Oxidative Stress 1079 1089 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1497-1&slc_lang=fa&sid=1 A kazemi اختر کاظمی kazemi467@yahoo.com No A Zare’i Mahmoudabadi علی زارعی محمود آبادی alizare80@yahoo.com No M Fasihi ramandi مهدی فصیحی رامندی fasihi.m@gmail.com No J Rasouli Vani جواد رسولی ونی j_rasouli_vani@yahoo.com No M Saberi مهدی صابری m_s_saber@yahoo.com Yes