fa ارزیابی کارایی نسبی بیمارستان‌های دولتی استان یزد با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده‌ها عمومى General پژوهشي Original article مقدمه: ایجاد بهبود در هر سازمانی نیازمند اندازه‌گیری عملکرد سازمان، برنامه‌ریزی و هدفگذاری جهت بهبود عملکرد می‌باشد. با وجود پیشرفت‌های قابل توجهی که سال‌های اخیر در طراحی چارچوب‌ها و سیستم‌های ارزیابی عملکرد رخ داده است، بسیاری از سازمان‌ها همچنان بر معیارهای سنتی متکی هستند. روش‌بررسی: در این مقاله کارایی نسبی 12 بیمارستان دولتی استان یزد طی سالهای 83 تا 85 با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده DEA) )مورد ارزیابی قرار گرفته است. سه متغیری که به عنوان ورودی برای سنجش کارایی مورد استفاده قرارگرفته‌اند عبارتند از: تعداد پزشکان، تعداد پیراپزشکان شاغل در مرکز درمانی و تعداد تخت فعال بیمارستان. سه متغیر نیز به عنوان خروجی‌های مدل مدنظر قرار گرفته‌اند. این متغیرها عبارتند از: تعداد بیماران بستری شده، تعداد بیماران سرپایی و تخت روز اشغالی بیمارستان. این تحقیق براساس آمار عملکرد سال‌های 1383 تا 1385 انجام گرفته است. نتایج: نتایج تحقیق بیانگر این است که در سال 85 بیمارستانهای اردکان، میبد، خاتم، افشار و طبس نسبت به دیگر بیمارستان‌ها دارای کارایی صددرصد بوده و بیمارستان‌های سوانح و سوختگی با سطح کارایی نسبی 471/0، تفت با سطح کارایی نسبی 62/0 و بیمارستان ابرکوه با سطح کارایی نسبی 68/0 دارای کارایی پایین‌تری بوده اند. ضمناً در این مقاله سعی شده تا میزان ورودی‌ها و خروجی‌های هدف، برای بیمارستان‌های ناکارا جهت رسیدن به مرز کارایی تعیین گردد. به عنوان مثال جهت کارا شدن بیمارستان تفت به روش خروجی محور می‌بایست تعداد بیماران سرپایی به 54494 نفر، تعداد بیماران بستری به 5225 نفر و تخت روز اشغالی به 21009 نفر روز افزایش یابد. سایر نتایج در جداول مجزا قابل ملاحظه می‌باشد. نتیجه‌گیری: مدیران مراکز خدمات درمانی، با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده ها قادر خواهند بود تا کارایی نسبی بخش‌های مختلف مراکز درمانی را سنجیده و برنامه ریزی لازم را جهت بهبود کارایی این بخشها ارایه نمایند. Introduction: Performance measurement, programming and goal setting for performance improvement are needed for organizations to improve their performance. Despite advancement in performance measurement systems, many organizations still emphasize on old models. Methods: This paper analyzes the efficiency of Yazd governmental hospitals by using DEA model from 2004 to 2006. The inputs in DEA model are 3 variables including number of physician, number of health personnel and number of beds. The outputs in DEA model are also 3 variables number of in-patients, number of out-patients and number of bed days. Results: This paper results suggest that hospitals in Ardakan, Maybod, Khatam and Tabas Counties and only Afshar hospital in Yazd city are efficient. Inefficient hospitals include Savaneh Sookhtegi hospital of Yazd city and the hospital in Abarkooh County. Also, this paper determined the input and output targets of efficient and inefficient hospitals. For example, hospital in Taft County is efficient when number of inpatient increases to 54494, number of outpatients increases to 5225 and number of bed days increases to 21009 by output orientation model. Conclusion: Manager of hospitals can measure efficiency of hospital sections by using DEA models and plan for efficiency improvement, respectively. کارایی، مدل تحلیل پوششی داده‌ها(DEA) ، مدل بازده نسبت به مقیاس ثابت CCR))، مدل بازده نسبت به مقیاس متغیر (BCC) Efficiency, DEA models, CCR model, BCC model 200 208 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-1055&slc_lang=fa&sid=1 M Alimohammadi Ardakani مجید علی محمدی اردکانی Mj_ardakani@yahoo.com Yes SH Mirghafoori سید حبیب الله میرغفوری No SH Mirfakhradini سیدحیدر میرفخرالدینی No A Damaki علی محمد دامکی No H Momeni حجت الله مومنی No