fa بررسی اثر زهر کژدم گادیم Hemiscorpius lepturus بر میزان گلبول‌های سفید و قرمز و هماتوکریت رت عمومى General پژوهشي Original article مقدمه: کژدم Hemiscorpis lepturusدر استانهای جنوبی کشور به ویژه در خوزستان مسئول گزش تعداد زیادی از افراد بوده که پی‌آمد آن عوارض خطرناک و طولانی و گاهی مرگ می‌باشد. باتوجه به این که مطالعه اثرات زهر این کژدم در حیوانات آزمایشگاهی می‌تواند، مکانیسم عمل زهر را روشن نموده و کمک زیادی به درمان کژدم زدگان نماید. این مطالعه به منظور بررسی اثر زهر کژدم گادیم در میزان گلبول های سفید ، قرمز و هماتوکریت رت انجام گردید. روش بررسی: این پژوهش به روش تجربی بر روی 51 رت از یک نژاد و سن تقریبی 3-2 ماهه و وزن 250-200 گرم صورت پذیرفت. رت‌ها به طور تصادفی به دو گروه شاهد و تجربی تقسیم گردیدند. به گروه شاهد 1/0 سی‌سی سرم فیزیولوژی و گروه مورد 1/0 سرم فیزیولوژی حاوی 1 میکرولیتر زهر تازه کژدم گادیم ، تزریق گردید. سپس مقدار هماتوکریت و تعداد WBC و RBC قبل و بعد از تزریق تعیین و شمارش با آزمون آماری Wilcoxon Matched – Pairs signed – Ranks Test مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج: نتایج پژوهش نشان داد که تزریق زهر کژدم گادیم در گروه مورد موجب افزایش تعداد گلبول سفید(p<0.0007 )و کاهش تعداد گلبول قرمز(p<0.0001 )و کاهش مقدار هماتوکریت (p<0.001 ) شده است.قبل از تزریق زهر میانگین تعداد گلبول سفید 10234 در هر میلیمتر مکعب خون و پس از تزریق 11758 شمارش گردید. میانگین تعداد گلبول قرمز، قبل از آزمایش 7509130 و پس از آزمایش 7065098 ، شمارش گردید. میانگین مقدار هماتوکریت، قبل از آزمایش 087/40 و پس از آزمایش 059/39 بود. نتیجه‌گیری: زهر کژدم گادیم در ایجاد تغیییرات هماتولوژیک رت، نقش دارد. بررسی فاکتورهای خونی موارد انسانی موجب شناخت اثرات این زهر در انسان و در نتیجه درمان مناسب‌تر مصدومین می‌شود Introduction: Hemiscorpius lepturus scorpion present in the southern provinces of the country, especially in Khoozestan stings a lot of people that results in long-standing dangerous side effects and sometimes even mortality. As the study of the effects of this scorpion venom on some laboratory animals can determine its mechanism of action and help us to cure people stung by scorpions, this study has been done to study the effects of Hemiscorpius lepturus venom on levels of WBC, RBC and hematocrit of rats. Methods: An experimental study has been done on 51 rats of the same race with approximate age of 2-3 months, and weight of 200-250 grams. . All the hematological features including WBC (White Blood Cell), RBC (Red Blood Cell) and HT (Hematocrit) were measured prior to venom injection. The same procedures were followed after injection of 1 microlitre of venom. Results before and after injection have been analyzed by Wilcoxon Matched, Pairs signed and Ranks statistical tests. Results: The results of the study have shown that the venom caused changes in the levels of WBC, RBC and Hematocrit. The mean level of WBC at the start was 10234, whereas following the venom injection it reached to the level of 11757( P<0.0007). The mean number for RBC before the treatment was 7509130 and after injection, the number declined to 7065098( P<0.0001). The average amount of Hematocrit before and after injection was 40.087% and 39.0588 %, respectively (P<0.001). Conclusion: Hemiscorpius lepturus venom has some effects on the levels of WBC, RBC and hematocrit of rats. The study of the hematological changes in humans can lead to better study of the effect of this venom and consequently suitable cure for the injured. کژدمHemiscorpius lepturus ، رت، هماتوکریت، گلبول سفید،گلبول قرمز Hemiscorpius Lepturus, Scorpion, WBC, RBC, HT, Rats 66 70 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-1045&slc_lang=fa&sid=1 R Dehghani روح‌اله دهقانی Dehghani 37@ yahoo .com Yes T Khamehchian طاهره خامه چیان No S Tirgari سیاوش تیرگری No H Vatandost حسن وطن‌دوست No Y Rasi یاور راثی No J Rafeenejad جواد رفیع نژاد No GHA Mosavi غلامعباس موسوی No