fa ارزیابی کفایت ید رسانی در استان یزد 17 ســال پس از مصرف همگانی نمک ید دار (چهارمین پایش ملی اختلال‌های ناشی از کمبود ید در سال 1386) عمومى General پژوهشي Original article مقدمه: فعالیت‌های انجام شده در مبارزه با اختلال‌های ناشی از کمبود ید در دو دهه گذشته منجر به کنترل این اختلال‌ها در اکثر استانهای کشور شده است. به منظور ارزیابی پایایی کفایت یدرسانی، در این پایش، شیوع گواتر و غلظت ید ادرار 17 سال پس از یدرسانی و مصرف نمک یددار در استان یزد مورد بررسی قرار گرفت و با نتایج پایش‌های قبلی مقایسه شد. روش بررسی: در یک مطالعه مقطعی تعداد 1200کودک دبستانی 8 تا 10 ساله مدارس استان یزد به صورت تصادفی و به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب و در پاییز سال 1386 مورد بررسی قرار گرفتند. اطلاعات به دست آمده، شامل میزان شیوع گواتر با معاینه بالینی، غلظت ید ادرار، ید موجود در نمک خانوارها، با مطالعه‌ی سال 1375 و 1380 مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج: میزان کلی گواتر (6/7-9/4)3/6 درصد بود هیچ‌کدام از دانش‌آموزان گواتر درجه دو نداشتند. میانه ید ادرار در 120 دانش‌آموز مورد مطالعه 248 میکروگرم در لیتر بوده و (10-6/1)8/5 درصد ید ادرار کمتر از 50 میکروگرم در لیتر را نشان می‌دهند. 86 درصد خانوارهای استان یزد از نمک تصفیه شده استفاده می‌کردند و نحوه نگهداری نمک نیز در 48 درصد از خانوارها مناسب بود. (6/14-0)5 درصد نمک‌های مصرفی خانوارها نیز کمتر از 15 گاما ید داشتند. نتیجه‌گیری: 17 سال پس از یدرسانی، شیوع گواتر در استان یزد کاهش قابل ملاحظه‌ای پیدا نموده و میانه ید ادرار در مطالعه اخیر مانند مطالعه سال‌های 1375 و 1380 در حد مطلوب توصیه شده توسط سازمان بهداشت جهانی است. که مؤید وجود برنامه کشوری دقیق و نظارت بر اجرای صحیح و پایش منظم برنامه‌های حذف کمبود ید در طی این سالها می‌باشد. Introduction: Tremendous efforts towards the elimination of Iodine Deficiency Disorders (IDD) during the last two decades have controlled these disorders in most of the provinces in Iran. This study was performed to evaluate the adequacy of iodine supplementation after 17 years of universal salt iodization in Yazd province. Methods: In a cross-sectional study, 1200 schoolchildren (600 girls and 600 boys) aged 8 to10 year-olds, randomly selected from Yazd province were evaluated in 2007. Goiter prevalence, urinary iodine excretion and iodine content of household salts were measured and the obtained data were compared to those obtained in 1996 and 2001. Results: Total prevalence of goiter was 6.3% and no grade II goiter was seen. The median urinary iodine in 120 schoolchildren was 248 µg/L, with 5.8% (95% CI= 1.6-10) having urinary iodine excretion less than 50µg/L. Eighty six percent of households were using purified iodized salt, 48% of households had appropriate salt storage, and 5% of the household salts contained less than 15 µg iodide. Conclusion: Goiter prevalence has significantly decreased in the Yazd province, 17 years after universal salt iodization. The median urinary iodine of schoolchildren was adequate as that reported in 1996 and 2001, indicating a well established sustainable IDD program in Iran. تیروئید- گواتر، غلظت ید ادرا، نمک ید دار Thyroid Gland, Iodine/deficiency, Iodized Salt 263 270 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-934&slc_lang=fa&sid=1 F Azizi فریدون عزیزی No H Delshad حسین دلشاد delshad1336@yahoo.com Yes A Amouzegar عطیه آموزگار No M Hedayati مهدی هدایتی No M Hosseini محبوبه حسینی No M Mehraein مهربان مهر آئین No