fa بررسی ارتباط الگوهای استعمال دخانیات دانش‌آموزان و مواجهه آنان با استعمال دخانیات معلمان عمومى General پژوهشي Original article مقدمه: به نظر می‌رسد تایید و همراهی اطرافیان از عوامل افزاینده احتمال مصرف دخانیات در دانش‌آموزان و جوانان است. مطالعه حاضر به بررسی ارتباط الگوی مصرف سیگار بین دانش‌آموزان و معلمانشان با تعدیل مخدوش‌کننده‌ها می‌پردازد. روش بررسی: از دانش‌آموزان کلاس‌های سوم دبیرستان‌های تهران خواسته شد تا پرسشنامه 21 سئوالی دموگرافیک و عادات مصرف دخانیات را تکمیل نمایند. الگوی مصرف دخانیات در دو جنس و نسبت استعمال دخانیات اطرافیان در گروه‌های سیگاری و غیرسیگاری مورد مقایسه قرار گرفتند. بعلاوه، دانش‌آموزان سیگاری و غیرسیگاری که مواجهه با معلمان سیگاری داشتند با هم مقایسه شدند. پس از تعدیل مخدوشگرها، مصرف سیگار معلمان با مدل رگرسیون لجستیک ارزیابی شد و نسبت‌های شانس تعدیل شده برآورد گردید. نتایج: تعداد 4591 دانش‌آموز 17-19 ساله پسر (2092 نفر، 6/45%) و دختر در طرح شرکت کردند(میانگین سنی 59/0±53/17 سال). 250 پسر (1/12%) و 131 دختر (3/5%) استعمال دخانیات داشتند(001/0(P=. نسبت دانش‌آموزان سیگاری و غیرسیگاری که شاهد استعمال سیگار معلمانشان در داخل مدرسه بودند به ترتیب 7/55% (209 نفر) و 3/29% (1191 نفر) برآورد شد(001/0(P=. در بین شاهدان استعمال سیگار معلمان در خارج از ساختمان مدرسه، 220 نفر سیگاری (7/58%) و 1205 نفر غیرسیگاری (2/29%) بودند. با تعدیل متغیرها مشخص گردید که استعمال دخانیات بالغین جوان همبستگی معناداری با مشاهده مصرف سیگار معلمان در محوطه غیر داخلی مدرسه و مصرف سیگار دوستان نزدیک دارد. نتیجه‌گیری: استعمال دخانیات معلمان در ساعات مدرسه و نیز مصرف سیگار توسط دوستان نزدیک، دو مولفه مهمی‌اند که در طرح‌های ایجاد مدرسه عاری از دخانیات و مبارزه با دخانیات در قشر جوان جامعه باید لحاظ گردند. Introduction: Smoking approval by friends and teachers seems to increase the probability of smoking by the students. This study aimed to determine whether adolescent smoking is associated with teachers or other students smoking, after controlling for confounders. Methods: A sample of the 3rd grade students of Tehran's high schools were asked to complete a 21 item questionnaire, including demographic and smoking habits. The comparisons of adolescent smoking pattern between two sexes and also smoking frequency of the family members, best friends and teachers between the smoking and non-smoking students, were performed. Furthermore, the association between smoking behavior and exposure to teachers smoking were assessed by a multivariate logistic regression analysis, adjusted for sex, parental, best friends, and sibling smoking. Odds Ratios were estimated. Results: Among the 4591 students (aged 17-19, mean 17.53±0.59 years), including 2092 boys (45.6%) and girls, 250 boys (12.1%) and 131 girls (5.3%) were current smokers (p=0.001). The proportion of smoker and non-smoker students who have been exposed to teachers smoking inside the school building were 55.7% (209) and 29.3% (1191) respectively (p=0.001). The 220 (58.7%) exposed students to outdoors teachers smoking (on school premises) were smoker while 1205 (29.2%) were non-smoker (p=0.001). By adjustment of the parameters, adolescent exposure to best friend smoking and to teachers smoking on school premises was significantly associated with current smoking. Conclusion: Teachers smoking during school hours and best friend smoking are the two important determinants to be considered in any project aiming to establish tobacco-free schools. معلمان، دخانیات، مدرسه، دانش آموزان Student, Smoking, Adolescent 98 110 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-14-20&slc_lang=fa&sid=1 H Emami حبیب امامی No Gh Naseri-Kouzehgarani غزال ناصری کوزه‌گرانی No K Saeedfar کیوان سعیدفر saeedfar@nritld.ac.ir Yes A Rezai Shiraz امیرسها رضایی شیراز No M Masjedi محمدرضا مسجدی No