fa اثر مصرف خوراکی خارخاسک بر میزان گلوکز و لیپیدهای سرم در موش صحرایی دیابتی عمومى General پژوهشي Original article مقدمه: در بررسی حاضر اثر مصرف گیاه خارخاسک بر میزان گلوکز و چربیهای سرم در مدل تجربی دیابت قندی مورد بررسی قرار گرفت. روش بررسی: موش های صحرایی ماده به پنج گروه کنترل، کنترل تحت درمان با خارخاسک، دیابتی، دیابتی تحت درمان با گیاه و تحت درمان با گلیبن کلامید تقسیم بندی شدند. برای دیابتی کردن موش ها از استرپتوزوتوسین به میزان 60 میلی گرم بر کیلوگرم استفاده شد. دو گروه تحت درمان با گیاه نیز پودر این گیاه مخلوط شده با غذای استاندارد موش را با نسبت وزنی 25/6% دریافت نمودند. میزان گلوکز و لیپیدهای سرم قبل از بررسی و در هفته های 3 و 6 پس از بررسی تعیین گردید. نتایج: میزان گلوکز سرم در گروه دیابتی تحت درمان با گیاه در هفته های 3 و 6 بطور معنی دار کمتر از گروه دیابتی بود (به ترتیب 01/0p< و 005/0p<). بعلاوه، سطح کلسترول توتال، تری گلیسیرید و کلسترول LDLدر هفته‌ 6 در گروه دیابتی تحت درمان با گیاه کاهش معنی دار در مقایسه با گروه دیابتی نشان داد (05/0p<) و درمان موش های دیابتی با گیاه پس از 6 هفته موجب تغییر معنی دار میزان کلسترول HDL در مقایسه با گروه دیابتی درمان نشده نگردید. نتیجه گیری: مصرف خوراکی خارخاسک در مدل تجربی دیابت قندی دارای اثر آنتی هیپرگلیسمیک بوده و در دراز مدت موجب تغییر سودمند در سطح کلسترول توتال، تری گلیسیرید و کلسترول LDLشده و بر سطح کلسترول HDL در موش های صحرائی دیابتی تاثیری ندارد. Introduction: The effect of Tribulus terrestris (TT) on serum glucose and lipid levels was investigated in an experimental model of diabetes mellitus in rats. Methods: Female Wistar rats were divided into control, TT-treated control, diabetic, glibenclamide-treated, and TT-treated diabetic groups. For induction of diabetes, streptozotcin (STZ) was administered (60 mg/Kg). Meanwhile, TT-treated groups received TT mixed with standard pelleted food at a weight ratio of 6.25% for 6 weeks. Serum glucose and lipid levels were determined before the study and at the 3rd and 4th week after the study. Results: Serum glucose was significantly lower in TT-treated diabetic rats at 3rd and 6th weeks as compared to untreated diabetics (p<0.01 and p<0.005, respectively). In addition, serum total cholesterol, triglyceride, and LDL-cholesterol showed a significant reduction in TT-treated diabetic rats as compared to untreated diabetics (p<0.05). On the other hand, HDL-cholesterol level did not change significantly in TT-treated diabetic group as compared to untreated diabetic group. Conclusions: Oral administration of TT has a significant hypoglycemic effect and in long term leads to appropriate changes in serum LDL-cholesterol, total cholesterol, and triglyceride levels, but does not affect HDL-cholesterol levels in diabetic rats. خارخاسک، دیابت قندی، گلوکز، لیپید Tribulus Terrestris, Diabetes Mellitus, Glucose, Lipids 17 23 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-14-10&slc_lang=fa&sid=1 M Roghani مهرداد روغنی mehjour@yahoo.com Yes T Baluchnejad Mojarrad توراندخت بلوچ مجرد نژاد No N Andalibi نیوشا عندلیبی No F Ansari فریبا انصاری No M Sharayeli مریم شرایلی No