The Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences

fa تأثیر انواع تمرینات ورزشی بر عملکرد قلب زنان با تأکید بر روش‌های تصویربرداری پیشرفته (اکوکاردیوگرافی): یک مطالعه مروری Effects of Different Exercise Modalities on Cardiac Function in Women with an Emphasis on Advanced Imaging Techniques (Echocardiography): A Review Study فیزیولوژی ورزش Exercise Physiology مروری Review article <div style="text-align: justify;">مقدمه: بیماری‌های قلبی‌عروقی همچنان یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر در زنان به شمار می‌روند و فعالیت بدنی منظم به‌عنوان یکی از مؤثرترین راهکارهای غیردارویی برای حفظ سلامت قلب و عروق شناخته می‌شود. با این حال، پاسخ‌های ساختاری و عملکردی قلب زنان به انواع مختلف تمرینات ورزشی به دلیل تفاوت‌های فیزیولوژیک، هورمونی، ترکیب بدنی و وضعیت سلامت، ممکن است با مردان متفاوت باشد. در سال‌های اخیر، توسعه روش‌های تصویربرداری پیشرفته از جمله اکوکاردیوگرافی اسپکل‌ترکینگ، اکوکاردیوگرافی سه‌بعدی، تست‌های استرس قلبی و سایر روش‌های نوین ارزیابی عملکرد قلب، امکان بررسی دقیق‌تر تغییرات عملکردی و ساختاری قلب را فراهم کرده است. ازاین‌رو، مطالعه حاضر با هدف مرور ساختاریافته شواهد پژوهشی منتشرشده درباره تأثیر انواع تمرینات ورزشی بر عملکرد قلب در زنان، با تأکید بر یافته‌های حاصل از روش‌های تصویربرداری پیشرفته، انجام شد. روش بررسی: این مطالعه به‌صورت مرور ساختاریافته انجام شد. مقالات منتشرشده در فاصله سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ از پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed، Scopus، Web of Science و ISC با استفاده از کلیدواژه‌های تخصصی مرتبط با تمرینات ورزشی، عملکرد قلب، زنان و روش‌های تصویربرداری پیشرفته جستجو شدند. پس از حذف مقالات تکراری و بررسی عنوان، چکیده و متن کامل، مطالعات واجد شرایط بر اساس معیارهای ورود انتخاب شدند. معیارهای ورود شامل تمرکز بر زنان، استفاده از روش‌های تصویربرداری پیشرفته برای ارزیابی عملکرد قلب، ارائه داده‌های کمی معتبر و انتشار در مجلات علمی معتبر بود. کیفیت مطالعات منتخب نیز با استفاده از پرسشنامه استاندارد دان و بلک مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج: در مجموع ۱۶ مطالعه واجد شرایط وارد مرور شدند. نتایج نشان داد که تمرینات هوازی و استقامتی در اغلب مطالعات با بهبود کرنش عضله قلب (Myocardial Strain)، افزایش VO₂peak، بهبود عملکرد سیستولی و دیاستولی قلب و ارتقای ظرفیت عملکردی قلب همراه بودند. همچنین تفاوت‌های مرتبط با جنس، سن، ترکیب بدنی، وضعیت فشارخون و شرایط فیزیولوژیک افراد در میزان پاسخ به تمرینات مشاهده شد. برخی مطالعات نیز نشان دادند که نوع، شدت و مدت تمرین ورزشی می‌تواند بر میزان سازگاری‌های قلبی مؤثر باشد. علاوه بر این، روش‌های تصویربرداری پیشرفته، به‌ویژه اکوکاردیوگرافی اسپکل‌ترکینگ، نسبت به روش‌های متداول حساسیت بیشتری در شناسایی تغییرات عملکردی ظریف از جمله تغییرات کرنش عضله قلب داشته و نقش مهمی در ارزیابی دقیق سازگاری‌های قلبی ناشی از تمرین ایفا کردند. نتیجه‌گیری: شواهد موجود نشان می‌دهد که انجام منظم تمرینات ورزشی، به‌ویژه تمرینات هوازی و استقامتی، اثرات سودمندی بر عملکرد قلبی زنان دارد؛ با این حال، میزان این پاسخ‌ها تحت تأثیر ویژگی‌های فردی، وضعیت سلامت، ترکیب بدنی و نوع برنامه تمرینی قرار می‌گیرد. استفاده از روش‌های تصویربرداری پیشرفته می‌تواند در شناسایی دقیق تغییرات عملکردی قلب، طراحی برنامه‌های تمرینی شخصی‌سازی‌شده و ارتقای راهبردهای پیشگیری و مراقبت قلبی‌عروقی در زنان نقش مؤثری داشته باشد. انجام مطالعات آینده با طراحی استاندارد و حجم نمونه بیشتر نیز می‌تواند به تبیین بهتر تفاوت‌های پاسخ قلبی زنان به انواع تمرینات ورزشی کمک کند.  </div> Introduction: Cardiovascular diseases continue to be a major cause of mortality among women, and regular physical activity is widely considered one of the most effective non-pharmacological strategies for maintaining cardiovascular health. However, the structural and functional cardiac responses to various forms of exercise may differ between women and men owing to physiological, hormonal, body composition, and health-status differences. In recent years, advanced imaging modalities, including speckle-tracking echocardiography, three-dimensional echocardiography, cardiac stress testing, and other novel approaches to assessing cardiac function, have enabled more precise evaluation of structural and functional cardiac changes. Accordingly, the present study was conducted to systematically review published research on the effects of different types of exercise on cardiac function in women, with particular emphasis on findings derived from advanced imaging techniques. Methods: This study was conducted as a systematic review. Articles published between 2020 and 2025 were retrieved from PubMed, Scopus, Web of Science, and the Islamic World Science Citation Database (ISC) using specialized keywords related to exercise training, cardiac function, women, and advanced imaging methods. Following the removal of duplicate records and the screening of titles, abstracts, and full texts, eligible studies were selected according to predefined inclusion criteria. The inclusion criteria comprised a focus on women, the application of advanced imaging methods for the assessment of cardiac function, presentation of valid quantitative data, and publication in peer-reviewed scientific journals. The methodological quality of the selected studies was assessed using the standard Downs and Black checklist. Results: A total of 16 eligible studies were included in the review. The findings showed that, in most studies, aerobic and endurance training were associated in most studies with improved myocardial strain, increased peak oxygen uptake (VO₂peak), enhanced systolic and diastolic cardiac function, and greater functional cardiac capacity. Differences related to sex, age, body composition, blood pressure status, and individual physiological conditions were also observed in the magnitude of training responses. Some studies further suggested that exercise type, intensity, and duration may influence the extent of cardiac adaptations. Moreover, advanced imaging methods, particularly speckle-tracking echocardiography, were shown to be more sensitive than conventional approaches in detecting subtle functional changes, including alterations in myocardial strain, and therefore played an important role in the accurate assessment of exercise-induced cardiac adaptations. Conclusion: Available evidence indicates that regular exercise training, especially aerobic and endurance exercise, exerts beneficial effects on cardiac function in women; however, the magnitude of these responses is influenced by individual characteristics, health status, body composition, and the type of training program. Advanced imaging modalities can contribute substantially to the precise detection of functional cardiac changes, the design of personalized exercise programs, and the improvement of cardiovascular prevention and care strategies in women. Future well-designed studies with standardized designs and larger sample populations may further clarify sex-specific cardiac responses to different forms of exercise training. Keywords: Speckle-tracking echocardiography, women's cardiac function, exercise training, stress testing, myocardial strain اکوکاردیوگرافی اسپکل‌ترکینگ, عملکرد قلب زنان, تمرین ورزشی, تست استرس, کرنش میوکارد Speckle-tracking echocardiography, women's cardiac function, exercise training, stress testing, myocardial strain. 10206 10222 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5520-2&slc_lang=fa&sid=1 Amir Hossein Hormati Oughoulbaig امیرحسین حرمتی اوغول بیگ Amirhosseinhormati@uma.ac.ir 0009-0001-1281-0612 No Department of Sports Physiology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Marefat Siahkouhian معرفت سیاهکوهیان m_siahkohian@uma.ac.ir 0000-0001-8729-7473 Yes Department of Sports Physiology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Asadollah Asadi اسداله اسدی asady@uma.ac.ir 0000-0003-3314-2948 No Department of Biology, Faculty of Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Reza Farzizadeh رضا فرضی زاده r_farzizadeh@uma.ac.ir 0000-0003-0213-1867 No Department of Sports Physiology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.