The Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences

fa ویژگی‌های بالینی-آسیب‌شناختی لنفوم دستگاه گوارش: یک مطالعه مقطعی در بیمارستان شهید صدوقی یزد در سال‌های 1397-1402 A Clinicopathological Evaluation of Gastrointestinal Lymphomas in patients Referred to Shahid Sadoughi Hospital (2018-2023) پاتولوژی Pathology پژوهشي Original article <div style="text-align: justify;">مقدمه: لنفوم‌های دستگاه گوارش (GIL) از شایع‌ترین انواع لنفوم‌های خارج گرهی محسوب می‌شوند و از نظر تظاهرات بالینی، محل درگیری و زیرگونه‌های پاتولوژیک، طیف ناهمگنی را شامل می‌شوند. آگاهی از ویژگی‌های کلینیکوپاتولوژیک این بیماری در هر منطقه جغرافیایی می‌تواند در تشخیص زودهنگام، انتخاب درمان مناسب و بهبود پیش‌آگهی بیماران مؤثر باشد. لذا این مطالعه با هدف بررسی خصوصیات دموگرافیک، بالینی و آسیب‌شناختی بیماران مبتلا به لنفوم دستگاه گوارش انجام شد. روش بررسی: این مطالعه توصیفی-مقطعی با رویکرد گذشته‌نگر بر روی ۶۲ بیمار مبتلا به لنفوم دستگاه گوارش مراجعه‌کننده به بخش پاتولوژی بیمارستان شهید صدوقی یزد طی سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ انجام شد. بیماران به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. اطلاعات دموگرافیک، تظاهرات بالینی، محل آناتومیک درگیری و تشخیص نهایی پاتولوژیک از پرونده الکترونیک سلامت و بایگانی پاتولوژی استخراج شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS version 16  تجزیه و تحلیل شدند. متغیرهای کمی به‌صورت میانگین انحراف معیار ± میانگین و متغیرهای کیفی به‌صورت فراوانی و درصد گزارش شدند. برای بررسی ارتباط بین متغیرها از آزمون دقیق فیشر استفاده شد و سطح معنی‌داری کمتر از ۰۵/۰درنظر گرفته شد. نتایج: میانگین سنی بیماران ۲۶/۴۶ ± ۰۱/۲۵ سال بود.از 62 بیمار مورد بررسی ، 40نفر (۶۴/۵۲ %) زن و22نفر (۳۵/۴۸٪) مرد بودند و نسبت مرد به زن ۱/۸ به ۱ بود. شایع‌ترین تظاهرات بالینی به ترتیب درد شکم (۴۸/۳۹ %)، کاهش وزن (۳۸/۷۱ %) و بی‌اشتهایی (۳۷/۱۰ %) بود. از نظر محل درگیری، معده (۲۴/۱۹ %) شایع ترین و پس از آن کبد (۱۷/۷۴ %) و پانکراس (۱۱/۲۹ %) بیشترین فراوانی را داشتند. درگیری هم‌زمان دو ناحیه در ۸/۷ % بیماران مشاهده شد. از نظر نوع پاتولوژیک، لنفوم منتشر سلول بزرگ B با (۴۱/۹۳ %) شایع ترین زیرگونه بود و پس از آن لنفوم سلول B (۱۶/۱۳ %) و لنفوم بورکیت (۹/۶۸ %) قرار داشتند. بین علائمی مانند بی‌اشتهایی، دیسفاژی، اودینوفاژی و تهوع و استفراغ با محل درگیری آناتومیک ارتباط آماری معناداری مشاهده شد (۰۵/۰>P). همچنین ارتباط معناداری بین سن بیماران و نوع تشخیص پاتولوژیک وجود داشت (۰۰۵/۰=P) ،اما جنسیت با محل درگیری یا نوع پاتولوژی ارتباط معنی‌داری نشان نداد. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان داد که لنفوم دستگاه گوارش در مردان شیوع بیشتری داشته و معده شایع‌ترین محل درگیری محسوب می‌شود. همچنین، لنفوم منتشر سلول بزرگ B شایع‌ترین زیرگونه پاتولوژیک و درد شکم بارزترین تظاهر بالینی بیماران بود. شناسایی این الگوهای دموگرافیک، بالینی و آسیب‌شناختی می‌تواند در تشخیص زودهنگام، تصمیم‌گیری درمانی و بهبود مدیریت بیماران نقش مؤثری ایفا کند. با توجه به چالش‌های تشخیصی این بیماری، انجام مطالعات گسترده‌تر و چندمرکزی برای بهینه‌سازی رویکردهای تشخیصی و درمانی پیشنهاد می‌شود.</div> Introduction: Gastrointestinal lymphomas (GILs) are among the most common forms of extranodal lymphoma and represent a heterogeneous group with respect to clinical presentation, anatomical site of involvement, and histopathological subtypes. Understanding the clinicopathological characteristics of this disease in different geographic regions may facilitate early diagnosis, appropriate treatment selection, and improved patient outcomes. Therefore, the present study was conducted to evaluate the demographic, clinical, and pathological characteristics of patients with gastrointestinal lymphoma. Methods: This retrospective descriptive cross-sectional study was conducted on 62 patients with gastrointestinal lymphoma referred to the pathology Department of Shahid Sadoughi Hospital, Yazd, during 2018–2023. All eligible patients were enrolled using a census sampling method. Demographic characteristics, clinical manifestations, anatomical sites of involvement, and final pathological diagnoses were extracted from electronic health records and pathology archives. Data were analyzed using SpSS version 16. Quantitative variables were presented as mean ± standard deviation, and qualitative variables were reported as frequency and percentage. Fisher’s exact test was used to assess associations between variables, and a p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of the patients was 46.26 ± 25.01 years. Among the 62 evaluated patients, 40 (64.52%) were female and 22 (35.48%) were male, with a male-to-female ratio of 1.8:1. The most common clinical manifestations were abdominal pain (48.39%), weight loss (38.71%), and anorexia (37.10%), respectively. Regarding the anatomical sites of involvement, the stomach was the most frequently affected site (24.19%), followed by the liver (17.74%) and pancreas (11.29%). Simultaneous involvement of two anatomical sites was observed in 8.07% of patients. Histopathologically, diffuse large B-cell lymphoma (DLBCL) was the most common subtype (41.93%), followed by B-cell lymphoma (16.13%) and Burkitt lymphoma (9.68%). Significant associations were observed between clinical symptoms, including anorexia, dysphagia, odynophagia, and nausea/vomiting, and the anatomical site of involvement (p<0.05). A significant association was also found between patient age and pathological diagnosis (P=0.005); however, sex was not significantly associated with either the anatomical site of involvement or pathological subtype. Conclusion: The findings of this study demonstrated that gastrointestinal lymphoma was more prevalent among males, with the stomach being the most commonly involved site. Diffuse large B-cell lymphoma (DLBCL) was identified as the predominant pathological subtype, and abdominal pain was the most frequent clinical manifestation. Recognition of these demographic, clinical, and pathological patterns may contribute to early diagnosis, treatment decision-making, and improved patient management. Given the diagnostic challenges associated with this disease, further large-scale multicenter studies are recommended to optimize diagnostic and therapeutic approaches.   لنفوم, غیر هوچکین, نئوپلاسم‌های دستگاه گوارش, لنفوم سلول B بزرگ منتشر, آسیب‌شناسی بالینی Lymphoma, Non-Hodgkin, Gastrointestinal Neoplasms, Diffuse Large B-Cell Lymphoma, Clinical pathology.. 10271 10285 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5623-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Vajihinejad مریم وجیهی نژاد maryamvajihinejad@gmail.com 0000-0001-5682-5165 Yes Department of pathology, School of Medicine, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran گروه پاتولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران Mehran Malakooti مهران ملکوتی bespaper14@gmail.com 0009-0002-0752-589X No School of Medicine, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran 2. دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران Mansour Moghimi منصور مقیمی dr_mansour_moghimi@yahoo.com 0000-0002-9854-0421 No Department of pathology, School of Medicine, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran گروه پاتولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران Sedigheh Ekraminasab صدیقه اکرامی نسب s.ekraminasab@gmail.com 0000-0002-4822-5415 No Department of Hematology and Blood Banking, School of Allied Medical Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه خون‌شناسی و بانک خون، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران