fa بررسی پتانسیل ضدسرطانی و ترکیبات فعال زیستی در سه گونه دارویی از جنس Ruta: یک مطالعه مروری زیست شناسی Biology مروری Review article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:18.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">سرطان یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر در جهان و ایران محسوب می‌شود. روش‌های درمانی رایج مانند شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و جراحی، علاوه‌بر کارایی محدود، دارای عوارض جانبی قابل‌توجهی هستند. ازاین‌رو، استفاده از گیاهان دارویی به‌دلیل اثرات جانبی کمتر و پتانسیل درمانی بالا، به‌ویژه در موارد مقاومت سلول‌های سرطانی به درمان‌های متداول، مورد توجه قرار گرفته است. یکی از گیاهان دارویی مهم، جنس </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ruta</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> از خانواده </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Rutaceae</span></span></i><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> است، که شامل گونه‌هایی مانند </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ruta graveolens</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ruta chalepensis</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp; و </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ruta montana</span></span></i><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> می‌باشد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:18.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش بررسی:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">این مطالعه به‌صورت مرور نظام‌مند انجام شد. جستجوی مقالات با کلیدواژه‌هایی مانند </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Rutaceae</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ruta graveolens</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ruta montana</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، سرطان، متاستاز و آپوپتوز در پایگاه‌های </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PubMed</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Google Scholar</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> طی سال‌های 2003 تا 2024 صورت گرفت. معیار ورود شامل مطالعات مرتبط با اثرات ضدسرطانی و ترکیبات زیستی فعال سه گونه بود. در مجموع، 51 مقاله وارد مرور شدند و 29 مقاله به‌دلیل عدم انطباق با معیارها کنار گذاشته شدند.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:18.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتایج:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> بر اساس یافته‌های مرور شده، گونه‌های مختلف </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ruta</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> حاوی ترکیبات ثانویه‌ای از جمله فلاونوئیدها هستند که خاصیت آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی، تحریک سیستم ایمنی و القای آپوپتوز در سلول‌های سرطانی دارند. این گیاهان در مدل‌های مختلف، اثرات مهار رشد سلول‌های سرطانی و کاهش متاستاز را نشان داده‌اند.</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:18.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">گیاهان خانواده </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ruta</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> می‌توانند به‌عنوان درمان مکمل مؤثر در کنار روش‌های متداول درمان سرطان مورد استفاده قرار گیرند. این مقاله با ارائه بینش‌های تحقیقاتی ارزشمند، زمینه را برای مطالعات بالینی و تجربی بیشتر در حوزه درمان سرطان فراهم می‌کند..</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:18.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></b> <span new="" roman="" style="font-family:" times="">Cancer remains one of the leading causes of mortality worldwide and in Iran. Common treatment approaches such as chemotherapy, radiotherapy, and surgery often have limited effectiveness and may lead to substantial adverse effects. Therefore, medicinal plants have gained increasing interest due to their lower toxicity and high therapeutic potential, especially in cases where cancer cells become resistant to conventional treatments. One of the notable medicinal plant genera is Ruta, from the <i>Rutaceae</i> family, which includes species such as <i>Ruta graveolens, Ruta chalepensis</i>, and <i>Ruta montana</i>.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:18.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methods:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> This study was conducted as a systematic review. Relevant articles were searched using keywords such as <i>Rutaceae</i>, <i>Ruta graveolens, Ruta montana</i>, cancer, metastasis, and apoptosis within the PubMed and Google Scholar databases from 2003 to 2024. The inclusion criteria consisted of studies related to the anticancer effects and bioactive compounds of the three species. In total, 51 articles met the inclusion criteria, while 29 were excluded due to lack of relevant or failure to meet the required standards. </span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:18.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results:</span></b><b> </b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The reviewed findings show that various Ruta species contain secondary metabolites, particularly flavonoids, which possess antioxidant, anti-inflammatory, immune-stimulating, and apoptosis-inducing properties in cancer cells. These plants have demonstrated inhibitory effects on cancer cell proliferation and metastasis in different experimental models.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:18.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></b><b> </b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ruta species may function as effective complementary agents when used alongside conventional cancer therapies. This article provides valuable insights for future experimental and clinical research on the therapeutic potential of these plants in cancer treatment.</span></span></span></span><br> &nbsp;</div> Ruta graveolens ,Rutaceae, Ruta montana,Ruta chalepensis , سرطان, متاستاز, آپوپتوز, ترکیبات ضد‌سرطانی Ruta graveolens, Rutaceae, Ruta montana, Ruta chalepensis, cancer, metastasis, apoptosis, anticancer compounds. 9892 9908 http://jssu.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5515-1&slc_lang=fa&sid=1 Kosar Karimian کوثر کریمیان kosar.karimian72@gmail.com 0009-0000-5279-7259 No M.Sc. in Cellular and Molecular Biology, Faculty of Advanced Sciences and Technologies, Islamic Azad University, Tehran Medical Branch, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد، سلولی و مولکولی، دانشکده علوم و فناوری‌های نوین، دانشگاه آزاد علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Homa Mollaei هما ملایی hmollaei@birjand.ac.ir 0000-0001-9794-4726 Yes Department of Biology, Faculty of Science, University of Birjand, Birjand, Iran. گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. Maryam Naseroleslami مریم ناصرالاسلامی naseroleslamimaryam@gmail.com 0000-0001-9163-7346 No Department of Cellular and Molecular Biology, Faculty of Advanced Sciences and Technologies, Islamic Azad University, Tehran Medical Branch, Tehran, Iran. گروه سلولی و مولکولی، دانشکده علوم و فناوری‌های نوین، دانشگاه آزاد علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.